Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza

27. Zapato Azulak urdinez tindatu du Ondarroa

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-27 16:22:15

Azken egunetako bero sargoririk barik esnatu da gaur [ekainak 27] Euskal Herria, eta gustura hartu dute hori Ondarroara joan direnek. Kamiseta urdinak armairutik atera, eta Alde Zaharra goitik-behera eta ezker-eskubi bete dituzte bertaratu direnek. Herritarrak, inguruko herrietakoak nahiz Euskal Herriko hamaika txokotatik bertaratutakoak elkartu ditu gaur Radixu Irratiak antolatzen duen 27. Zapato Azulak Ondarroan. Hala, aurtengo kartelean keinu egin dioten Felix Beristainen koadro baten antzera, urdinez tindatu dira herriko txoko guztiak.

11:00etarako prest zeuden Radixu Irratiako kideak zuzeneko emisioagaz batera jaiari ekiteko, eta egunaren nondik norakoak azaldu ostean, Koldo Azpiazuk hartu du mikroa. Hain zuzen ere, iaz hartu zuen Azpiazuk Nekane Akarregiren erreleboa, eta aurtengoan ere berea izan da jaiari hasiera emateko ardura. Hala, urtero bezala, Alai Tabernako balkoiak bereganatu ditu begirada guztiak, eta bertan zeudenek adi jarraitu dituzte Azpiazuk esandakoak. Nola ez, Manuel Eluren bolanderek ere ez dute hutsik egin, eta 12:00etan egin du eztanda jaiak, bolandera eta bolandera artean.

Bolandera ugari bota ostean jaiak ez du etenik izan, eta urteroko osagaiekin osatu dute goiza. Txistulariak, Kresalako bandaren eta Artelango erraldoien kalejira nahiz falta direnak gogoan hartzeko tartea hartu dute herritarrek, eta Txalainak taldearen kontzertuak biribildu du goizeko jarduna. Abanikoak dantzan eta gorputzak ere bai, Hertzainak taldearen abesti ezagunenak abesteko tartea hartu dute Kalekutz inguruan batu direnek.

Zapato Azule berezia bada, Dinamartxaren ailegaera are bereziagoa da herritar askorentzat. Dina Bilbao Barruetabeñaren omenez Tolosa eta Ondarroa elkartzen dituzte martxalariek oinez nahiz bizikletan, eta irrintzi, txalo, oihu eta musika artean egiten diete harrera ondarrutarrek. Oinez egin duten 77 martxalarientzat bart 01:00etan hasi ziren Zapato Azuleko ekintzak, eta gaur 09:00etan, ostera, bizikletaz etorri diren 223 partaideentzat. Iazko parte hartze kopurua gaindituta (iaz 259 partaide eduki zituen), poztasunez nahiz emozioz betetako malko eta irribarreen artean sartu dira herrira 300 martxalariak.

Martxalariak, Alde Zaharrera heltzen.

Dinamartxako kide denak heldu ostean, aurtengo pregoia irakurri dute Radixuko kideek balkoitik. Besteren artean, Palestina, Saharan, Iran Libano eta Kubagaz gogoratu dira, eta zelan ez, baita Venezuelako herriagaz ere. Jarraian, denborarik galdu barik, aurtengo omendua izendatu dute. “Omendu guztiak dira bereziak, baina aurtengoa, Zapato Azule antolatzen dugun guztiontzat, bereziena da. Zorionak Nekane Akarregi Amutxastegi, zeu zara aurtengo omendua!”. Hala, Akarregi ezustean harrapatu du omenaldiak, baina irribarrez jaso du Radixukoen aipamena.

Ostean, 11:00etan zabaldu duten Euskal Herriko Kamiseta Azoka eta Artisau Azoka itxi, eta aurtengo kamisetarik eta erakusleihorik onenak izendatu dituzte. Kamiseta Azokan Ondarroako hiru postu eta Euskal Herriko beste hamahiru egon dira, eta Torontilek (Artea) irabazi du Euskal Herriko kamisetarik onenaren saria. Ondarroako kamisetarik onenaren saria, aldiz, Saturrarango Haitzak irabazi du, eta erakusleiho onenarena, Lorak Estherrek.

[ARGAZKI GALERIA]

Txo! Antzerki Kolektiboak omenduari egindako sketchagaz amaitu dute eguerdiko jarduna, baina jai luzea geratzen da oraindik Ondarroan. Arratsaldean mota eta gustu guztietako musika entzuteko aukera egongo da herriko txoko guztietan, eta jaiak ez du etenik izango goizeko ordu txikiak arte.

"Begirunez egindako esperientzia sentikor bat" dauka gordeta Arretxinagako ermitak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-26 15:37:21

Ereinotz bat Arretxinagako ermitari. Prozesu luze baten ostean, Markina-Xemeingo balio handiko gunearen zaharberritze lanak amaitu dituzte, hala, San Migel ermita eraberrituta ikusteko hainbat herritar batu ziren atzo arratsaldean. Herritarrez gain, Zerutxu Dantza Taldeak eman zion ongietorria gune berrituari.

Begibistakoak dira ermitaren kanpoaldean egin dituzten lanak. Ermitaren kanpoko hormak kareorez berritu dituzte, kolore eta ehundura bereizgarriak emanez. Eraikina bakarrik ez, alboan dagoen probalekua ere berritu dute eta ikusleentzako armailak jarri dituzte. Lanak amaituta daudela adierazteko, Alde Zaharrean egin zuten era berean lotu zioten ereinotza ermitari.

Kanpoaldekoaldekoak ikusita, barrualdean jarri zuten begirada. Honetarako, ermitara sartu baino lehen, Jon Astorkiza eta Joseba Beristain artistek hartu zuten hitza, erakinaren barnealdean egindako arte proiektu berritzaileari buruzko nondik norakoak azaltzeko. Astorkiza izan da proiektuaren grafiko zuzendaria, eta Arretxinagan egon zen lehen aldian sentitu zuen “konexio handia” aitortu zuen bere berbaldian. Horregatik, toki honetarako “begirunez egindako esperientzia sentikor bat” sortu du. Azalpenekin jarraitzeko, Beristainek hartu zuen hitza. “Tokiko natura elementuen soinuekin eta sintetizadoreekin jolastuz”, sortu du esperientzia bisualari balio gehigarri bat emango dion soinu paisaia. Sei bozgoragailuk osatutako instalazio bat sortu du, eta hala, “txikia den espazio bat handitu egiten du”.

Instalazioaz gain, ikus-entzunezko pieza bat eskaintzen digu San Migel ermitak. Bertaratzen direnek QR bat aurkitu eta horren bitartez helduko dira piezara. Eneritz Artetxe aktore gernika-lumotarrak gidatuko du ikuslea lau hizkuntzatan (euskeraz, gazteleraz, frantsesez eta ingelesez) entzun daitekeen piezan. Ermitari eta hau inguratzen duen artearen historiari buruz ari da Artetxe ikus-entzunezko horretan, “bisitaria leku honen magiarkein, unibertsoarekin, naturarekin eta bizitzarekin lotzeko”.

Aurkezpena amaituta, ermitako ateak zabaldu zitzaizkien herritarrei, eta orduan izan zuten instalazioa ezagutu eta tokiarekin konektatzeko aukera. Bertaratzen direnek ermita zabalik dagoen artean izango dute esperientzia bizitzeko aukera.

Giro eder eta eguzkitsuan ospatu da Bertso Topaketa Ondarroan

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-22 15:58:45

Ondarroako herriko frontoia bertsozalez bete da gaur [maiatzak 22]; izan ere, Bertso Topaketak ospatu zituzten udalerriko Zubi Zahar Herri Ikastolako eta Zaldupe Eskolako ikasleek. Ikasturteko jarduna erakutsi dute ikasleak urtero ospatzen den topaketan. Peru Vidal Gurrutxaga bertsolaria izan da irakaslea, eta emanaldiaren aurkezlea ere izan da. Arratsalde girotsua, eguzkitxua eta herrikoia izan da. Lotsak alde batera utzi eta bertso saio bat egiteko gaitasuna landu dute ikasleak.

Alexander Idoeta eta Haizea Telleria bertsolariek ere saioa eskaini zuten, eta Mikelotx abeslari eta gitarra jotzaileak zenbat abesti eskaini zituen.

Ekitaldia aprobetxatuz, topaketen barnean Arri-Botx bertso paper lehiaketako sariak banatu zituzten. Sari orokorra Julen Urriolabeitiak irabazi zuen, eta taldeko saria Bidatz Badiola Belaustegi, Lea Ikutza Gartzia, Manu Preza Gomez, Garazi Lete Guridi, June Garalde Korpion eta Nahia Bikandi Osak eskuratu zuten. Sariak banatzen Arri bertsolariak eta Botx-en alargunea egon ziren.

Udabarriko bidaia Errioxara egingo du Markina-Xemeingo Beti Jai jubilatuen elkarteak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2022-05-18 10:55:40

Beti Jai jubilatuen elkarteak Errioxara egingo du udabarriko bidaia, Vianako Eralta Upeltegira eta Logroñora, hain zuzen ere. Ekainaren 15ean jarri dute eguna, baina aurretik izena emateko epea zabaldu dute dagoeneko. Epea dagoeneko zabalik dago eta maiatzaren 25a izango da azken eguna, horretarako jubilatuen elkarteak Abesua kaleko 12an duten egoitzara hurbildu beharko dira interesa dutenak 16:00etatik 18:00etara.

Antolatzaileek jakinarazi dutenez, gehienez 55 pertsona izena eman dezakete eta bazkideek lehentasuna izango dute izena ematerakoan. Hala ere, irteera zabala da, bazkideek 40 euro ordaindu beharko dituzte, eta ez direnak 50 euro. Beti Jaiko bazkideen kuota 10 eurokoa da bakarrik, beraz, “atera kontuak bazkide izatea merezi duen ala ez”, esan dute.

Ekainaren 15ean 08:00etan irtengo da autobusa geltokitik eta egun osoa emango dute etxetik kanpo, egitarau oparoa antolatu baitute. Lehenengo geldialdia Viana herrian egingo dute, bertako kaleetatik bisita gidatua jasoko dute eta ondoren, Eralta Upeltegira joango dira, bertan egiten duten lana ikusteko. Bazkaria, berriz, Logroñon egingo dute, Cafe Moderno jatetxean, hain zuzen ere. Bazkaldu ostean, Errioxako hiriburuko kaleetan barrena galtzeko denbora librea izango dute etxera itzuli aurretik.

Elkartuta. Markina-Xemein, Berriatua, Ziortza-Bolibar eta Etxebarriko jubilatuek bat egingo dute maiatzaren 28an ibilaldi bat egiteko. Berriatuko Anaitasuna jubilatuen elkarteak antolatu du ekimena beste hiru herrietako elkarteekin elkarlanean. Zapatu horretan 10:30erako jarri dute hitzordua Berriatuko herriko plazan jubilatuek eta bi ibilaldi prestatu dituzte, bi kilometroko laburra eta lau kilometroko luzea, biak ala biak herri inguruan. Antolatzaileek esan dutenez, ibilaldi amaitzean jan-edana banatuko dute.

Sagarmendi Gipuzkoako Binakako Txapelketako finalean

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2022-05-13 14:08:08

Zapatuan, 10:30etatik aurrera, Zumaiako Aitzuri pilotalekuan, Gipuzkoako Binakako Txapelketaren finalak lehiatuko dira.

Eneko Sagarmendi mutrikuarra bertan izango da, eta Joseba Altuna oreretarra izango du bikotekide oraingoan. Lehenengo aldia izango da Altunarekin batera jokatuko duena, orain arte Leire Esnal izan baitu bikotekide. Hala ere, elkar ezagutzen dute, lagunak dira, hortaz, ez dago arduratuta Sagarmendi. Bere esanetan “fisikoki ondo gaude eta hori garrantzitsua da”.

Iraitz Huegun donostiarra eta Aritz Lertxundi zarauztarra izango dituzte aurrez aurre bihar, baina mutrikuarraren esanetan “prest gaude biharko erronkari aurre egiteko”. Orain arteko ibilbidea ikusita, ez dago mutrikuarrak maila emango duenaren zalantzarik. Hortaz, bihar Zumaiako Aitzuri pilotalekura hurbiltzen direnek, partida estua ikusteko aukera izango dute.

Inoizkorik kutsatu gutxien erregistratu dituzte asteburuan Lea-Artibai eta Mutrikun

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2021-10-04 13:41:28

Barikutik domekara [urriaren 1etik 3ra] erregistratutako positiboetatik 2 Ondarroan erregistratu dituzte (barikuan), 1 Mutrikun (barikuan) eta beste bat Lekeition (domekan). Aipagarria da datu hori intzidentziaren jaitsieraren adibide dela. Izan ere, azken hilabeteetako datuekin alderatuta, inoizkorik baxuena da; aurreko bi asteetan batazbeste 15 positibo erregistratu izan dituzte asteburuetan, eta aurreragokoetan 30 inguru.

Ondorioz, intzidentzia tasak jaitsi egin dira Lekeition, Mutrikun eta Ziortza-Bolibarren, eta gainerako herrietakoak bere horretan mantendu dira. Gaur gaurkoz, zazpi dira 0 tasa daukaten herriak: Amoroto, Gizaburuaga, Ispaster, Markina-Xemein, Mendexa, Munitibar eta Ziortza-Bolibar. Ondarroak gune laranjan egoten jarraitzen du.

Lurraldeak. Arabako intzidentzia tasa 57,54koa da gaur (barikuan baino 10 puntu gutxiago), Bizkaikoa 58,05ekoa (-11 puntu) eta Gipuzkoakoa 68,85ekoa (-2 puntu). Araba eta Bizkaia gune berdean daude, eta Gipuzkoa horian.

Joan den aste osoan [irailaren 27tik urriaren 3ra] 22 positibo erregistratu zituzten Lea-Artibai eta Mutrikun, duela bi aste baino kasu 1 gutxiago. Joan den asteko kasu gehienak Ondarroan erregistratu zituzten (13), eta atzetik datoz Mutriku (5), Lekeitio (1), Etxebarria (1), Berriatua (1) eta Aulesti (2). Gainerako herrietan ez zuten positiborik erregistratu.

Herriz herriko intzidentzia tasak (urriak 4):

Amoroto: 0
Aulesti: 449,10 8
Berriatua: 79,55
Etxebarria: 134,23
Gizaburuaga: 0
Ispaster: 0
Lekeitio: 110,70 (56 puntu jaitsi da)
Markina-Xemein: 0
Mendexa: 0
Munitibar: 0
Mutriku: 150,55 (75 puntu jaitsi da)
Ondarroa: 350,18
Ziortza-Bolibar: 0 (barikuan 227,79ko tasa zeukan)

Lea-Artibai eta Mutrikuko bilakaera, 2020ko azarotik:

Ondarroako gurutze frankistaren hondarrak kentzeko lanak hasi dituzte

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2021-01-11 13:01:10

Ondarroako Arta musturreko begiratokian duela bi urte eraitsitako monumentu frankista kentzeko lanak hasi dituzte gaur [urtarrilak 11] goizean, Ondarroako Udalaren eskariz. Geotunel enpresa ari da lanak egiten, eta 13.668,17 eurokoa (BEZ barik) da horien aurrekontua. Aste honetan amaituko dituzte lanak, eta esan dutenez, Dongre eraikinaren inguruan egiten ari diren lanak baliatuta egingo dituzte.

Ikur frankista eremutik behin betiko kentzea zaila izango azpimarratu dute udal iturriek. “Lan nekeza izango da, oroigarria astuna eta sendoa delako”. Begiratokira bertaratzea ere ez da erraza. 45 eskailera jaitsi behar direnez, beharrezko material eta makinaria guztia garabi baten laguntzagaz eraman behar izan dute. Dongre parean ipini dute garabia.

Itsasoan hil diren herritar guztien omenezko memoria gune bat eraikitzeko asmoa agertu du udalak

Oroigarria hormigoi armatuaz eginda dago, eta pisua kontuan hartuta, zatika aterako dute; horiek ere garabiaren laguntzagaz aterako dituzte. Gogorarazi dutenez, garabia Dongre aurrean dagoen bitartean ezin izango da bertan aparkatu. Bertatik igarotzen diren oinezkoei ere “kontu berezia” edukitzeko eskatu diete, “batez ere garabia martxan dagoen uneetan”.

Eraitsitako gurutzearen hondarrak kendu ostean, espazio hori beste helburu baterako baliatuko dela iragarri dute. Zehatz esateko, itsasoan hil diren herritar guztien omenezko memoria gune bat eraikitzeko asmoa agertu du udalak. “Ondarroa moduko arrantzale herri batek beharrezkoa du halako oroigarri bat; euren senitarteko bat itsasoan galdu duten familiek ere merezi dute halako leku bat. Ondarroan asko izan dira itsasoan galdu direnak, gehienak arrantzaleak, baina ez guztiak. Denen oroimenerako espazio bat izatea nahi dugu”.

Eraitsitako monumentua kenduta, gainera, Memoria Historiareko legearen baitan beste pauso bat emango dela nabarmendu dute udal iturriek. “Ondarroako Udalak behar beste urrats emango ditu Memoria Historikoaren legearen aurkako herriko ikurrak edo oroigarriak kentzeko. Arta musturreko oroigarri frankista, adibidez, legea urratzen zuten oroigarrien artean katalogatuta zeukan Eusko Jaurlaritzak”.

Elizperockek musikazalez bete du Etxebarria

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2019-04-13 19:15:11

Ordu denak dira onak musika ona entzuteko, eta horren erakusle izan da gaur [apirilak 13] Etxebarrian ospatu duten Elizperock jaialdia. Lea-Artibaiko musika taldeen oholtza bihurtu da bigarren urtez ere jaialdia, eta goizetik gauera estilo ezberdinetako musikaz gozatzeko aukera eduki dute Etxebarrira hurreratu diren musikazaleek. 11:30ean entzuten hasi dira lehen doinuak eta goizaldera arte ez dute etenik edukiko.

Eskarmentu eta entzute handiko taldeek zein agertokira lehenengoz atera direnak osatu dute gaurko jaialdiko egitaraua. Entzule batzuk gustuko duten taldearen kontzertura joan badira ere, beste askok talde berriak ezagutzeko aukera aprobetxatu nahi izan dute. Izan ere, hamazortzi talde edo musikariren kontzertuak eskualdean eta doan entzuteko aukera gutxitan egoten da, eta horrelakoak “ezinbestean” aprobetxatu behar direla aitatu dute batzuk.

Batetik bestera. Gutxi gora behera 45 minutuko emanaldiak izan dira, estilo denetakoak: rock, pop, metal, new age… Herriko tabernetan hasi dira, lehenengoa Otsolon (Liyura), bigarrena Olaia aurrean (Lili Txakartegi) eta hirugarrena Irubide parean (J), eta arratsaldeko kontzertuak hasi arteko tartea eskualdeko hiru bertsolari ezagunek girotu dute. Lander Ibarluzea Aitxulua etxebarritarrak, Nerea Ibarzabal markina-xemeindarrak eta Xabat Galletebeitia lekeitiarrak jai giroagaz bat egin eta umorea eraman dute bertsotara. Bero apur bat ere jasan behar izan dute, bertsotan aitortu dutenez, rock giroagaz bat egin nahian beltzez jantzita etorri dira eta.

Tabernatik tabernara trikiti eta pandero doinuak izan dituzte bertsolariek lagun, Iraide eta Naroa Baskaran, Ander Salaberria, Jon Kastillo eta Zaloa Zenarrutzabeitia herriko trikitilarienak, eta taberna guztietan geldialdia eginda, azken bertsoak Lea oholtzan kantatu dituzte, Ondarroako Putz taldeari txanda pasatuz.

Eguraldi ederrak lagundu du jaialdia aurten ere, eta publikoak goizetik jarraitu ditu emanaldiak.