Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza

27. Zapato Azulak urdinez tindatu du Ondarroa

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-27 16:22:15

Azken egunetako bero sargoririk barik esnatu da gaur [ekainak 27] Euskal Herria, eta gustura hartu dute hori Ondarroara joan direnek. Kamiseta urdinak armairutik atera, eta Alde Zaharra goitik-behera eta ezker-eskubi bete dituzte bertaratu direnek. Herritarrak, inguruko herrietakoak nahiz Euskal Herriko hamaika txokotatik bertaratutakoak elkartu ditu gaur Radixu Irratiak antolatzen duen 27. Zapato Azulak Ondarroan. Hala, aurtengo kartelean keinu egin dioten Felix Beristainen koadro baten antzera, urdinez tindatu dira herriko txoko guztiak.

11:00etarako prest zeuden Radixu Irratiako kideak zuzeneko emisioagaz batera jaiari ekiteko, eta egunaren nondik norakoak azaldu ostean, Koldo Azpiazuk hartu du mikroa. Hain zuzen ere, iaz hartu zuen Azpiazuk Nekane Akarregiren erreleboa, eta aurtengoan ere berea izan da jaiari hasiera emateko ardura. Hala, urtero bezala, Alai Tabernako balkoiak bereganatu ditu begirada guztiak, eta bertan zeudenek adi jarraitu dituzte Azpiazuk esandakoak. Nola ez, Manuel Eluren bolanderek ere ez dute hutsik egin, eta 12:00etan egin du eztanda jaiak, bolandera eta bolandera artean.

Bolandera ugari bota ostean jaiak ez du etenik izan, eta urteroko osagaiekin osatu dute goiza. Txistulariak, Kresalako bandaren eta Artelango erraldoien kalejira nahiz falta direnak gogoan hartzeko tartea hartu dute herritarrek, eta Txalainak taldearen kontzertuak biribildu du goizeko jarduna. Abanikoak dantzan eta gorputzak ere bai, Hertzainak taldearen abesti ezagunenak abesteko tartea hartu dute Kalekutz inguruan batu direnek.

Zapato Azule berezia bada, Dinamartxaren ailegaera are bereziagoa da herritar askorentzat. Dina Bilbao Barruetabeñaren omenez Tolosa eta Ondarroa elkartzen dituzte martxalariek oinez nahiz bizikletan, eta irrintzi, txalo, oihu eta musika artean egiten diete harrera ondarrutarrek. Oinez egin duten 77 martxalarientzat bart 01:00etan hasi ziren Zapato Azuleko ekintzak, eta gaur 09:00etan, ostera, bizikletaz etorri diren 223 partaideentzat. Iazko parte hartze kopurua gaindituta (iaz 259 partaide eduki zituen), poztasunez nahiz emozioz betetako malko eta irribarreen artean sartu dira herrira 300 martxalariak.

Martxalariak, Alde Zaharrera heltzen.

Dinamartxako kide denak heldu ostean, aurtengo pregoia irakurri dute Radixuko kideek balkoitik. Besteren artean, Palestina, Saharan, Iran Libano eta Kubagaz gogoratu dira, eta zelan ez, baita Venezuelako herriagaz ere. Jarraian, denborarik galdu barik, aurtengo omendua izendatu dute. “Omendu guztiak dira bereziak, baina aurtengoa, Zapato Azule antolatzen dugun guztiontzat, bereziena da. Zorionak Nekane Akarregi Amutxastegi, zeu zara aurtengo omendua!”. Hala, Akarregi ezustean harrapatu du omenaldiak, baina irribarrez jaso du Radixukoen aipamena.

Ostean, 11:00etan zabaldu duten Euskal Herriko Kamiseta Azoka eta Artisau Azoka itxi, eta aurtengo kamisetarik eta erakusleihorik onenak izendatu dituzte. Kamiseta Azokan Ondarroako hiru postu eta Euskal Herriko beste hamahiru egon dira, eta Torontilek (Artea) irabazi du Euskal Herriko kamisetarik onenaren saria. Ondarroako kamisetarik onenaren saria, aldiz, Saturrarango Haitzak irabazi du, eta erakusleiho onenarena, Lorak Estherrek.

[ARGAZKI GALERIA]

Txo! Antzerki Kolektiboak omenduari egindako sketchagaz amaitu dute eguerdiko jarduna, baina jai luzea geratzen da oraindik Ondarroan. Arratsaldean mota eta gustu guztietako musika entzuteko aukera egongo da herriko txoko guztietan, eta jaiak ez du etenik izango goizeko ordu txikiak arte.

"Begirunez egindako esperientzia sentikor bat" dauka gordeta Arretxinagako ermitak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-26 15:37:21

Ereinotz bat Arretxinagako ermitari. Prozesu luze baten ostean, Markina-Xemeingo balio handiko gunearen zaharberritze lanak amaitu dituzte, hala, San Migel ermita eraberrituta ikusteko hainbat herritar batu ziren atzo arratsaldean. Herritarrez gain, Zerutxu Dantza Taldeak eman zion ongietorria gune berrituari.

Begibistakoak dira ermitaren kanpoaldean egin dituzten lanak. Ermitaren kanpoko hormak kareorez berritu dituzte, kolore eta ehundura bereizgarriak emanez. Eraikina bakarrik ez, alboan dagoen probalekua ere berritu dute eta ikusleentzako armailak jarri dituzte. Lanak amaituta daudela adierazteko, Alde Zaharrean egin zuten era berean lotu zioten ereinotza ermitari.

Kanpoaldekoaldekoak ikusita, barrualdean jarri zuten begirada. Honetarako, ermitara sartu baino lehen, Jon Astorkiza eta Joseba Beristain artistek hartu zuten hitza, erakinaren barnealdean egindako arte proiektu berritzaileari buruzko nondik norakoak azaltzeko. Astorkiza izan da proiektuaren grafiko zuzendaria, eta Arretxinagan egon zen lehen aldian sentitu zuen “konexio handia” aitortu zuen bere berbaldian. Horregatik, toki honetarako “begirunez egindako esperientzia sentikor bat” sortu du. Azalpenekin jarraitzeko, Beristainek hartu zuen hitza. “Tokiko natura elementuen soinuekin eta sintetizadoreekin jolastuz”, sortu du esperientzia bisualari balio gehigarri bat emango dion soinu paisaia. Sei bozgoragailuk osatutako instalazio bat sortu du, eta hala, “txikia den espazio bat handitu egiten du”.

Instalazioaz gain, ikus-entzunezko pieza bat eskaintzen digu San Migel ermitak. Bertaratzen direnek QR bat aurkitu eta horren bitartez helduko dira piezara. Eneritz Artetxe aktore gernika-lumotarrak gidatuko du ikuslea lau hizkuntzatan (euskeraz, gazteleraz, frantsesez eta ingelesez) entzun daitekeen piezan. Ermitari eta hau inguratzen duen artearen historiari buruz ari da Artetxe ikus-entzunezko horretan, “bisitaria leku honen magiarkein, unibertsoarekin, naturarekin eta bizitzarekin lotzeko”.

Aurkezpena amaituta, ermitako ateak zabaldu zitzaizkien herritarrei, eta orduan izan zuten instalazioa ezagutu eta tokiarekin konektatzeko aukera. Bertaratzen direnek ermita zabalik dagoen artean izango dute esperientzia bizitzeko aukera.

"Ernai gazteria Euskal Herriaren askapen prozesura batzeko tresna da"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-12 13:30:10

Ernaik IV. Kongresu prozesuan ateratako ondorioak plazaratu ditu. Kongresuaren helburua antolakundea egungo testuinguru politikora egokitzea izan da, bere sorrerako misioari eutsiz. Danel Larruskain Ikaran eta Haitz Urruzuno Ernaiko kideek azaldu dutenez, Ernaik gazte independentistak antolatzen jarraitu nahi du, nazio auzia erdigunean jarriz eta gazteriaren behar, nahi eta kezkak politizatuz. Horretarako, antolakunde «zentratu eta zabala» izateko apustua berretsi dute, gazteentzako borrokarako eta parte hartzerako erreferentziazko espazioa izateko helburuarekin.

IV. Kongresu prozesua amaitu berri duzue. Zein konpromiso nagusitan berretsi da Ernai IV. Kongresuan?

Haitz Urruzuno Gartzia: Bi konpromiso berretsi ditu Ernaik bukatu berri dugun IV. Kongresu honetan. Alde batetik, Euskal Herriarekiko konpromisoa azpimarratu dugu; finean, gure herria askatasunera eramateko konpromisoa.

Danel Larruskain Ikaran: Bestetik, euskal gazteriarekiko konpromisoa izan da berretsi dugun bigarrena. Ernaik historikoki lan egin izan du gazteon nahi, behar eta kezkak politizatu eta gazte zapaldurik gabeko herri eta jendartea eraikitzen. Prekarietate eta ezegonkortasunak gero eta gehiago eragiten du gazteon bizitzetan, eta bizi dugun krisian espektatiba eta helduleku barik geratzen ari gara. Zentzu horretan, gure misio historikoari jarraiki, gazte oro duintasunez bizitzeko lanean jarraituko dugu.

Zein da Ernairen helburua?

H.U.G.: Ernairen misio historikoa gazteak Euskal Herriaren askapen prozesura erakartzea eta balio independentistetan heztea da. Gure ustez, gazteak dira etorkizuneko aldaketa politiko eta sozialaren eragile nagusietako bat eta, horregatik, beharrezkoa da antolatzea, politizatzea eta borrokarako prestatzea. Horretarako, Ernai gazteentzako tresna eraginkor eta egokia da.

Ernai euskal gazteria askapen prozesura batzeko tresna gisa definitzen duzue, beraz.

D.L.I.: Bai, Ernai gazteria Euskal Herriaren askapen prozesura batzeko tresna da. Antolakunde zentratu eta zabala izatea nahi dugu. Zentratua da nazio auzia erdigunean jartzen duelako eta gazteen kezkak ikuspegi politiko batetik lantzen dituelako. Aldi berean, zabala da ahalik eta gazte gehienengana iritsi nahi duelako, haien behar, nahi eta arazoak nazio askapen mugimenduagaz lotuz. Horrela, Ernaik ahalik eta gazte gehienen etxe izan behar du, eta gazteriaren ahotsa ordezkatzen duen antolakundea izan behar da.

Ernaik ahalik eta gazte gehienen etxe izan behar du, eta gazteriaren ahotsa ordezkatzen duen antolakundea izan behar da.

Gaur egungo testuinguruari erreparatuz, zein da Ernaitik egiten duzuen egoeraren gaineko irakurketa?

D.L.I.: Mundua krisi egoeran dago. Sistema kapitalistaren metaketa fasearen amaieran gaude, eta honek, azken urteetan bizi ditugun krisiak eta prekarizazio prozesuak are gehiago azeleratzen ditu. Mundu mailan gatazkak eta krisiak areagotzen ari diren honetan, Euskal Herrian ere egoera horren eraginpean gaude, hau da, ez gaude hortik salbu. Testuinguru honetan ideia erreakzionarioen gorakada bat ematen ari da, ideia hauek gizarteko hainbat espaziotan sarbidea dute. Herri gisa zapalduak garen heinean eta Frantziako eta Espainiako estatuen baitan, ez dugu erronka hauei herri gisa erantzuteko tresna nahikorik. Hala ere, Euskal Herrian baditugu erronka hauei erantzuteko baldintza eta gaitasunak.

Euskal Herriari dagokionez, zeintzuk dira egungo ziklo politikoa ezaugarritzen dituzten elementuak?

H.U.G.: Kongresua testuinguruaz eta Euskal Herriaz egiten dugun irakurketa gaurkotzeko ariketa ere izan da. Ez gaude duela hamar urteko egoera berean, ezta duela lau urtekoan ere. Begirada altxatu dugu, eta erreparatu dugu 2011n nola aurkitzen ginen, edo nola aurkitzen zen askapen mugimendua bera: aurrera egiteko zailtasunekin eta egokitzapen baten beharragaz. Orain, ate berriak ireki direla argi dago.

D.L.I.: Adibide garbi bat da gatazkaren ondorioen konponbidean urratsak eman ditugula. Izan ere, txikiak ginenean ikusi genuen Euskal Herrian 500 preso politiko zeudela, eta gaur egun, ikusten dugu, 100etik behera gelditzen direla kartzeletan. Dispertsioagaz amaitu genuen, eta orain, etxera ekartzeko bidean pauso nabarmenak eman ditugu. Orain, behin betiko urratsak egiteko momentuan gaude. Zapatuan Arrasaten Sarek egin zuen deialdian ere argi ikusi zen hori: 2027ko urtarrilaren 9ko manifestazioak azkena izan beharko lukeela.

Bide horretatik, ezkerreko independentismoa gorakada baten aurkitzen dela ere nabarmendu duzue.

D.L.I.: Bai. Ezker independentismoaren gorakadak egungo ziklo politikoa ardazten du guretzako. Izan ere, gizartearen zenbait balio ordezkatzen dituen mugimendu politikoa da, eta daukan babes sozial eta politikoa geroz eta handiagoa da. Argi ikusi daiteke azkenengo hilabeteetan herri mugimenduko eragile ezberdinek aurrera eramandako ekimenetan: Korrika, Greba Orokorra, Mugimendu Feministaren deialdiak… guztiek marko bera daukate: Euskal Herria.

Zer proiektu integral eskaintzen du Ernaik Euskal Herriarentzat?

H.U.G.: Ernaik Euskal Herri aske, sozialista eta feminista eraikitzeko proiektua proposatzen du. Horren arabera, herriak independentzia lortu behar du nazio gisa aitortua izateko eta bere etorkizunari buruz erabakitzeko eskubidea edukitzeko. Proiektu horrek askapen nazionala ez ezik, eraldaketa sozial eta politikoa ere bilatzen ditu, gizarte justuago eta berdinzaleago baten alde eginez.

Zein dira Ernairen erronka nagusiak Kongresuaren ondoren?

H.U.G.: Lehen erronka gazte bulkada nazionala indartzea da, gazteria balio independentistetan politizatuz. Bigarren erronka gazteen nahi, behar eta kezkak politizatzea eta agenda politikoaren erdigunean kokatzea da. Hirugarren erronka, berriz, gazte borrokarako ekosistema indartzea da, gazteen espresio eta antolakuntza modu desberdinak kontuan hartuz. Hiru erronka horien bidez, Ernaik gazteria askapen prozesuaren subjektu aktibo bihurtu nahi du.

Ernaik Euskal Herri aske, sozialista eta feminista eraikitzeko proiektua proposatzen du.

Aurreko urteetako estrategiari autokritika eginda heldu zarete ondorio horietara.

D.L.I.: Aitortu dugu lehen gazteen arazoak modu murritzean ulertzen genituela. Gazte problematika etxebizitzagaz, lanagaz edo antzeko arazoekin soilik lotzen genuen. Hala ere, hausnarketa baten ondoren ondorioztatu dugu gazteon nahi, behar eta kezkak askoz ere zabalagoak direla. Horregatik, arazo horiek guztiak ulertu, politizatu eta alternatibak eskaintzeko marko bat eraiki behar dela defendatzen dugu.

Kongresuaren baitan ildo estrategikoak ere definitu dituzue. Zeintzuk?

H.U.G.: Bost ildo estrategiko nagusi zehaztu ditugu datozen urteetarako. Lehenengoa feminismoa da, Euskal Herria feminista bat baita guk amesten duguna. Bigarrena jatorri eta kultura aniztasuna da, herrian dauden errealitate desberdinak aintzat hartzeko. Hirugarrena euskara da, hizkuntzaren normalizazioa eta erabilera sustatzeko. Laugarrena hezkuntza da, gazteen formakuntza eta kontzientzia politikoa garatzeko eremu garrantzitsua delako. Bosgarrena maila lokaleko espazio askotarikoak dira, herri eta auzoetan antolakuntza eta parte hartzea sustatzeko.

Garaiak borroka eskatzen duela diozue. Zeintzuk?

D.L.I.: Gaur egungo egoera politiko eta sozialak gazteon parte hartze aktiboa behar du. Euskal Herriak dituen erronken aurrean ezinbestekoa da antolakuntza eta borroka sustatzea. Ernaik herri eta auzoetan antolatzeko aukera eskaintzen du, gazteak borrokara batzeko. Mezua argia da: garaiak borroka eskatzen du.

Lehenengoa feminismoa da, Euskal Herria feminista bat baita guk amesten duguna.

Unai Perez: "Portugalgo Kopa irabaztea nire ibilbideko lorpenik handiena izan da"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-05 11:11:50

Denboraldi hasieran heldu zen Portugalgo Torreense taldera Unai Perez Alkorta (Ondarroa, 2001) atezaina. Denboraldi hasiera “gorabeheratsua” izan arren, Lehenengo Mailara igotzeko partida jokatzera heldu dira, eta hori gutxi balitz, Portugalgo Kopa ere irabazi du taldeak Sportingen aurka lehiatuta. Lortutako garaipena ez da oharkabean igaro, ez Ondarroan ezta Torres Vendrasen (Portugal) ere.

Portugalgo Kopa irabazi duzu Torreense taldeagaz. Zer sentitu duzu lortutako garaipenagaz?

Finalerako sailkatu ginenean ez geneukan irabazteko esperantza handirik. Gu Bigarren Mailan egonda, aurrean maila handiko taldeak geneukan, besteak beste, Sporting, Portugalgo hiru talde handietako bat da. Hala ere, entrenatzaileak esan zigun eurek asko zutela galtzeko eta guk asko irabazteko. Guk ez geneukan presiorik, eta horrela, garaipena lortu genuen. Duela bi aste bizitakoa ezin da diruarekin ordaindu.

Familia eta lagunak Portugalen izateak, are bereziagoa egingo zuen garaipena, ezta?

Bai, dudarik gabe. Banekien familia bertan egongo zela, baina ez nekien lagunak joango zirenik. Gainera, partida ikustera ere denak batera joan ziren, eta egun guztia elkarrekin pasatu zuten. Bertan, zaleen gune bat zegoen, eta han egon ziren guztiak dantzan, ospakizunean murgilduta. Futbol zelaira ere esango nuke erdi mozkor sartu zirela denak, kar-kar-kar. Behin partida amaitu zenean, guztiak batera ikusi nituen harmailan; zelaira ere jaitsi ziren eta kopagaz argazkia atera genuen. Oso berezia izan zen niretzako.

Nola ospatu zenuten titulua taldearekin zein zaleekin?

Ez genuen ospakizun luzeegirik egin, hurrengo egunean entrenamendua geneukalako. Ondoren, autobusez udaletxera joan ginen eta herritarrek sekulako harrera egin ziguten. Jende asko zegoen gure zain. Hori amaitutakoan etxera joan ginen, biharamunean lanean jarraitu behar baikenuen.

Portugalgo Kopa irabaztea, zer-nolako lorpena izan da zure ibilbide profesionalean?

Portugalgo Kopa irabaztea nire ibilbideko lorpenik handiena izan da. Azken finean, bigarren mailako talde batekin titulu handi bat irabazi dugu. Euskal herrian Eibarrek edo antzeko talde batek Errege Kopa irabaziko balu bezala. Denboraldi hasieran inork gutxik ezagutzen zuen gure taldea Portugalen, eta orain, denek dakite nor garen. Horixe dakar horrelako txapelketa bat irabazteak.

Kopaz gain, oro har, nola baloratzen duzu aurtengo denboraldia?

Ligari dagokionez, hasieran ez ginen batere ondo ibili. Kopan aurrera egiten genuen bitartean, ligan emaitza txarrak ateratzen genbiltzan. Azaroan eta abenduan sei partida jarraian galdu genituen. Urtarrilean entrenatzailea aldatu zuten, eta ordutik, gauzak asko hobetu ziren. Talde guztiari konfiantza eman digu eta emaitzetan ere nabaritu da. Esan daiteke denboraldiaren lehen erdia oso txarra izan dela, baina bigarrena oso ona.

Zure rol pertsonalagaz gustura gelditu zara?

Bai. Hasieratik banekien beste atezainak lehentasuna izango zuela, aurreko denboralditik baitzegoen taldean. Horregatik, ez nuen espero nahi adina minutu jokatzea. Hala ere, asko ikasi dut. Lehen aldiz etxetik kanpo egon naiz denbora luzez: oso gustura egon naiz, eta datorren urtean ere hemen jarraituko dut. Minutu gehiago jokatzea gustatuko litzaidaken arren, oso pozik nago bizi izan dudanagaz.

Kopako partidetan aukera gehiago izan dituzu. Nola bizi izan dituzu neurketa horiek?

Partiden artean hilabete inguruko tartea egoten zen askotan, eta aurretik urduritasun handia sentitzen nuen, baina ez urduritasun ona. Azterketa baten aurretik bezala sentitzen nintzen, partida noiz helduko zain. Hala ere, gero gauzak oso ondo atera dira, eta, beraz, oso pozik nago egindako lanagaz.

Kopa irabazi eta egun gutxira igoera fasean kanpoan geratu zineten. Nola bizi izan zenuen kontraste hori?

Astebetean hiru partida jokatu genituen eta hori asko nabaritu zen taldean. Nekatuta geundela nabaria zen. Joaneko neurketan 0-0 berdindu genuen, baina itzulikoan 2-0 galdu genuen. Gainera, entrenatzaileak aldaketa gutxi egin zituen, eta horrek ere eragina izan zuen. Itzuliko partidan lehen zatian 1-0 galtzen joan arren, markagailuko tartea handiagoa izan zitekeen.

Hala ere, zein da denboraldi osoaz egiten duzuen balorazioa?

Denboraldi hasieran norbaitek esan izan baligu Portugalgo Kopa irabaziko genuela eta igoera fasea jokatuko genuela, berehala sinatuko genukeen. Horregatik, badakigu denboraldi historikoa egin dugula, eta balorazioa oso positiboa da.

Gauzak oso ondo atera dira, eta, beraz, oso pozik nago egindako lanagaz.

Ondarroara bueltatuz, herrian nola jaso dute titulua?

Izugarria izan da. WatsAppetik eta Instagrametik mezu pila bat jaso ditut. Igoera faseko partidak jokatu ondoren Ondarroara itzuli nintzen, Alde Zaharrean bi pauso eman eta jendea gelditzen zitzaidan zorionak emateko.

Horrelako aitortzak eskertzen dira, ezta?

Bai, noski. Arrebak esan zidan prestatzeko, jendeak kalean geldituko ninduela. Herri txikiek duten xarma da hori.

Datorren denboraldian ere, Torreensen jarraituko duzu, ezta?

Bai. Bi urterako sinatu nuen, eta hirugarren urtea klubaren eta nire borondatearen araberakoa izango da. Gainera, Portugalgo Kopa irabazita Europa Leaguerako sailkatu gara. Kirol zuzendariagaz hitz egin dut eta nirekin kontatzen dutela esan dit. Beraz, ekainaren amaieran Portugalera itzuliko naiz.

Eta epe ertzain edo luzera begira, nola ikusten duzu zure etorkizuna?

Etortzen dena esku zabalik hartzea da nire asmoa. Datorren urtean Europa Leagueko partidak bizitzea ametsa da niretzat; duela urte batzuk ez nuen hori irudikatuko. Oraingoz oso gustura nago Portugalen. Gero ikusiko dugu zer aukera sortzen diren, Espainiako Estatuan edo hortik kanpo. Ez dut gehiegi pentsatzen horretan; etorriko dena etorriko da. Ate guztiak zabalik ditut.

Ez dut gehiegi pentsatzen etorkizunean; etorriko dena etorriko da. Ate guztiak zabalik ditut.

Aitor Urkiola 'Brontxe': "Komikiak umeekin lotu izanak ez du generoaren aberastasuna kontuan hartzen"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-21 17:01:04

Ondarroako Luterl taldeak Aitor Urkiola Brontxe komikigilearen Neure kasa bilduma kaleratu du aurten, baita bere lanak erakusteko erakusketa sortu ere. Urte luzez egindako komikiak, karikaturak eta ilustrazioak batu dituzte erakusketan, eta bilduma osatzeko orduan Brontxek gordeta zituen komikiak erabili dituzte, gehienak, txapelketetarako sortuak eta izaera autobiografikoa dutenak. Gaur egun, zenbait proiektu ditu eskuartean.

Nondik sortu zen Neure kasa bilduma egiteko ideia?

Luterl taldeak urteak daramatza komikigintza sustatzen, eta Globhosonda bilduman hainbat komikigileren lanak argitaratu dituzte. Bilduman dauden gehienak txapelketetarako egindako komikiak dira. Hasieran beldurra nuen ez ote nuen nahikoa material izango, nik marrazki solte asko ere egiten baititut. Baina konturatzerako, urteetako lan pila bat neukan gordeta. Formatu laburreko lanak izaten dira normalean, lau orrialde ingurukoak, eta hainbat sari lortu nituen lan horiekin. Horiek batu, eta bilduma osatzea erabaki genuen. Hortik sortu zen Neure Kasa bilduma, eta 2025 amaieran kaleratu genuen.

Zergatik jarri zenion Neure kasa izenburua?

Ni beti nire erara ibili izan naiz. Hasieran Neure bolan jartzea pentsatu nuen, baina informal samarra iruditu zitzaidan. Azkenean, Neure kasa aukeratu nuen, nire erritmoan, nire modura eta nire gustura egiten dudalako lan. Gainera, komikietan agertzen diren istorio gehienak nire bizipenetan oinarrituta daude.

Nahikotxo daukate autobiografiatik, beraz.

Bai. Batzuk bizipen edo egoera zehatzetatik sortuak dira; beste batzuk, orokorragoak izan daitezke. Lehenengoa, adibidez, Kaiet Bengoetxeagaz emandako klase batzuetan oinarritutakoa da. Bertarako egindako testuetatik sortutako irudiak dira. Bigarrena, Ondarroan oinarrituta dago, beste asko bezala, eta esan daiteke herriaren “antiguia” bat dela, aparkamenduen aferan begirada jarrita. Beste bat, ama eta aitarekin gaztetan izandako elkarrizketa batean oinarritzen da. Nire gurasoek eskola zaharrekoak ziren: ikasi eta lan egin, hori zen beraientzako egin behar zena. Ni, garai hartan, lan batetik bestera nenbilen. Beraz, komiki horretan hori deskribatu nuen. erlojua da elementu garrantzitsua, eta pertsona baten egun bat deskribatzen du: bekadun bezala sartzen da lanera, eta irteten denerako erretiroa hartu du.

Azkenean, Neure kasa aukeratu nuen, nire erritmoan, nire modura eta nire gustura egiten dudalako lan.

Bilduma honetan, zein da zure komiki gogokoena?

Aita hil zenean egin nuena bereziki kuttuna da niretzat; kostatu egin zitzaidan jendeari erakustea. Eta, gaur egun, oraindik, irakurtzen dudanean hunkitu egiten naiz. Orain, amari egindakoa ere badaukat, baina oraindik ez dut argitaratu.

Ondarroak ere presentzia handia dauka zure lanetan.

Bai, askotan agertzen da. Azkenean, nire ingurutik sortzen ditut istorioak, eta Ondarroa nire egunerokoaren parte da. Beraz, presentzia handia dauka komikietan.

Komikia sortzeko prozesuari helduz, nola hasten zara margotzen?

Nik lehenengo buruan “margotzen” dut dena. Ideia bat etortzen zait eta pentsatzen hasten naiz nola landu. Gero koaderno batean zirriborroak egiten ditut, eskema moduko bat, eta hortik joaten naiz bineta bakoitza irudikatzen. Hala ere, lehenengo soilik irudiak egiten ditut, eta seme-alabei ematen diet askotan, ea testurik gabe ulerterrazak diren ikusteko. Niretzat garrantzitsua da jendeak irudi hutsekin istorioa ulertzea. Karikaturak egiterakoan, ordea, esan nezake, askotan jendea karikatura gisa ikusten dudala [kar-kar-kar] Eta eraikinak egiteko orduan ere, kalean eraikinei begira joaten naiz, buruan margotzen; izan ere, sasoi batean arkitektura ikasten hasi nintzen, eta zerbait geldituko zitzaidala uste dut [barrezka].

Karikaturak egiterakoan, ordea, esan nezake, askotan jendea karikatura gisa ikusten dudala.

Boligrafoa eta rotrina dira zure lanabesak, ezta?

Bai, mundu digitalean pixka bat atzetik nabil. Gehienetan boligrafoagaz eta rotrinagaz egiten dut lan. Gutxinaka tabletagaz ere hasi naiz, baina kostatu egiten zait. Hala ere, Photoshop eta Ilustrator ere erabiltzen ditut ediziorako, abantaila handiak ematen ditu horrek, txarto egindako zerbait aldatzeko, eta berriro zerotik ez hasteko.

Zure marrazkiek badute identifikatzen zaituen elementurik?

Ez dago elementu konkretu bat, baina askok esaten didate nire marrazkiak berehala ezagutzen dituztela. Denok daukagu estilo propioa bat, nire marrazkiak batzuetan ganberroagoak izan daitezke, eta beste batzuetan serioagoak, baina orokorrean uste dut identifikatzeko ez direla zailak. Hala era guztiz ere, elementuei dagokienez, adibidez, bilduma honetan komiki askotan agertzen da nire buru handia, baina ez da nahita egiten dudan zerbait, kar-kar-kar.

Bildumagaz jarraituz, txapelketetara aurkeztutako lanak direla azaldu duzu. Sariren bat ere lortu duzu lan horiekin, ezta?

Sariren bat edo beste eskuratu ditut. 2009an hasi nintzen txapelketetan parte hartzen. Izan ere, sasoi hartan kotxean bidaia asko egiten nituen, eta burura ideia asko etortzen zitzaizkidan. Gainera, apur bat utzita neukan marrazketa, eta berriro berreskuratzeko helburuz ere hasi nintzen. Sariei dagokienez, urte ezberdinetan irabazi ditut sariak. Besteak beate, 2009an Bidaiari lanagaz Ganorabako lehiaketan euskal komikirik hoberenari saria; 2011an IV. Galtzakomik Lehiaketan 18 urtetik gorakoen lehen saria; urte berean 25. Portugalete Uri Urena Komiki Lehiaketan euskal komikirik hoberenari saria eta 2012an Aita komikiagaz berriro; eta 2018an Euskaraldia gai gisa jarrita XI. Galtzakomik Lehiaketako bigarren saria.

2009an hasi zinen txapelketetan parte hartzen, baina betidanik marraztu izan duzu?

Bai. Etxean beti egon dira papera eta boligrafoak. Aita ere marrazkilaria zen, anaiak ere margotzen du, eta, gainera, etxean komikiak ere beti egon izan dira. Nire denbora libre guztia marrazten pasatzen nuen, berezkotasunetik etorri zait. Gainera, niretzako egunerokotasunetik ihes egiteko modu bat marrazketa, eta esango nuke, azkenaldian gero eta gehiago marrazten dudala.

Gero eta gehiago ari zarela diozu. Gaur egun, zer daukazu eskuartean?

Gogoan Sestao Elkarteagaz hirugarren komikia aterako dut: Sestao, gerrako oroitzapenak 1936-1937. Gerra Zibileko gertakizunei buruzko komikiak dira. Gazteengana gehiago hurbiltzeko helburuagaz komikiak ateratzeko ideia izan zuen elkarteak, eta aurretik aipatutako Portugaleteko komiki lehiaketan ezagutu ninduten. Beraz, harremanetan jarri ziren nigaz, eta ordutik, pare bat urte daramatzagu elkarlanean. Horrez gain, beste proiektu batzuekin ere banabil, baina oraindik ezin dira esan, kar-kar-kar.

Gainera, niretzako egunerokotasunetik ihes egiteko modu bat marrazketa, eta esango nuke, azkenaldian gero eta gehiago marrazten dudala.

Gaur-gaurkoz, komikigintzak zer nolako lekua dauka Euskal Herrian?

Mugimendua badago, eta komikigile on asko daude Euskal Herrian, baina hizkuntzak eta merkatu txikiak mugatu egiten dute dena. Frantziako Estatuan, adibidez, komikigileak rock izarrak dira; hemen ez hainbeste. Gainera, komikiak beti lotu izan dira infantilismo bategaz.

Komikiak, orduan, estigma hori eduki du?

Bai, askotan umeekin lotu izan da. Jende askok oraindik «dibujitoak» direla esaten du, baina komikia askoz gehiago da; izan ere, komikiak umeekin lotu izanak ez du generoaren aberastasuna kontuan hartzen. Marrazki bizidunekin bezala gertatzen da: askotan umeekin lotzen ditugu, baina helduentzako lanak ere badaude.

"Metalagaz Euskal Herrian dagoen hutsune bat bete dugu"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-08 12:50:00

Hardcore, deathcore eta techno ukituak antzeman daitezke Beretter taldearen musika proiektuan. Metal modernoaren ordezkari bihurtzen ari dira eskualdean, soinu esperimentalei, guturalei, kantu melodikoei eta zuzenekoetan lagun duten Txuatx DJari euren proiektuaren baitan tokia eginez.

Zelan sortu zenuten Beretter?
Ibon Juaristi: Umetatik izan gara metal modernoaren oso zaleak. Hirurok elkarbanatzen dugun ametsa izan da betidanik gure proiektua sortzea eta zuzentzea, beraz, taldea 2025ean sortu genuen. Eskualdeko jendea gara, eta genero honetan mugitzen garenok elkar ezagutzen gara.
Ibai Zabala: Nahiz eta eskualdean jende gutxi izan, hirurok partekatzen ditugu musika arloko gustuak. Metalcore eta deathcore estiloetan mugitzen ginen, eta horrek Resurrection Fest jaialdian elkar ezagutzera eraman gintuen. Bertan sortu zen proiektua sortzeko ideia.
Amets Arrazola: Ibon eta biok lehendik ezagutzen ginen, eta talde bat sortzeko abeslari bila genbiltzan.

Beretter taldeko Ibai Zabala, Amets Arrazola eta Ibon Juaristi.Beretter Taldea

«Esan nahizune… eztosta» izeneko EP bat argitaratu duzue. Zer sortu duzue?
I.J.: Barnera begira sortutako letrak dira osotasunean. Horiek dira nik kontsumitu izan ditudan letra motak; erreferente ditugun Korn, Slipknot edo Sepultura taldeek egin duten bezala. Uste dut zeure buruari buruz idatziko duzula beste edozeri buruz baino hobeto, eta benetan gordina dena zuri buruz idazten duzun hori izango da. Diskoaren izenburuak ere ildo hori jarraitzen du; jendeak musika genero honekiko duen iritziari erantzuten dio nolabait. Jende askori atzerakada sorrarazten dio metalak, eta ulertzen ez den genero bat da. Izenburu hau guzti horiei emandako erantzuna da.
I.Z.: Publikoak entzun nahi duen hori sortu beharrean, beti sortu izan dugu gure barrenak astintzen dituen zer edo zer. Hori askotan, eztator bat publikoaren gustuekin. Egia da gure musika generoagaz bat datozen letrak direla. Hardcore eta punkak ikuspuntu politiko bat izaten du sarri. Metala, aldiz, norberaren barne gatazka eta alde emozionaletik sortu izan da. Gure kantetan nagusi diren garrasiek, beraz, alde emozional hori azaleratzen dute.

Ibai Zabala: “Beti sortu izan dugu gure barrenak astintzen dituen zeozer. Hori askotan, ez dator bat publikoaren gustuekin”.

Gaur egungo euskal eszena musikalean sortzen diren taldeen estilotik aldendu zarete.
I.J.: Genero honetako talde bat sortzea bera aldarrikapen bat dela uste dut. Badakigu jende askori ez zaiola gustatuko, hala ere, musika mota hau egiten dugu, guturalekin eta soinu indartsuekin. Zentzu batean, ulertzen ez den genero bat da, erreferenteak falta izan direlako. Egia da landu beharreko gustu bat dela, ez da erraza rock pop estiloko kantak entzutetik Beretterren guturalak entzutera pasatzea.
I.Z.: Uste dut deathcore eta hardcore ikutu batzuekin, metal ildotik jo dugu asko. Punkak, adibidez, gordintasuna eskatzen du, hala ere, deathcoreak soinu produzitu bat izatea eskatzen du. Euskal Herrian badaude metalcore taldeak, baian egia da euskal eszenatik kanpo daudela, izan ere, hemendik kanpo ematen dituzte kontzertuak. Euskal entzuleen artean, uste dugu musika oso genero gutxitara murriztuta geratu dela. Genero honegaz Euskal Herrian dagoen hutsune bat bete dugu.

Metala aldarri sendoak egiteko tresna da zuentzat, ezta?
I.Z.: Metalaren hasieretan, mitologia nordikoari buruz hitz egiten zen. Gero, trash metalagaz, aldarri sozialak egiten hasi ziren. Gure erreferenteen ildo beretik sortzen dugu, norberaren alde emozionaletik, hain zuzen ere.
I.J.: Hala da. Gure erreferente handienak, 2000ko hamarkadan etorri zen emo olatu horretako taldeak dira. Horregaz hasi gara hirurok, hamarkada horretako metal modernoagaz: Bring Me The Horizon, Asking Alexandria edo Bullet For My Valentine taldeak entzuten hazi gara.

Erritmo arinetatik aldendu eta Slipknot taldearen Vermilion Pt.2 kantaren bertsio bat egin duzue.
I.J.: Slipknot nire bizitzako taldeetako bat da. Niretzat, egin duten guztia oso ona da. Vermilion Pt.2 oso kanta berezia da hirurontzat, eta diskoari arnasgune bat eman nahi genion kantu gozoago bategaz. Metal taldeek sortutako kanta asko daude publiko orokorrari asko gustatu ahal zaizkionak, hala eta guztiz ere, metalaren zakuan daudenez, ez dira eurengana heltzen.
I.Z.: Marketing ikuspuntu batetik ere sortu genuen. Belarria metalera egin behar da, eta muturreko soinuak diskoan nagusi badira ere, kantu melodiko hori ere metala dela erakusteko balio du. Zubi modura ere balio du, jendea kantu honetatik gainerako kantetara eramateko.

Ibon Juaristi: “Uste dugu genero honetako talde bat sortzea bera aldarrikapen bat dela”.

Elizpe Rocken jo duzue, ze erantzun dauka jendeak eskualdean?
I.Z.: Elizpe Rockera jende asko hurbiltzen da urtez urte. Publikoko lehen lerroan geure lagunak zeuden, eta eman ziguten feedbacka itzela izan zen. Hala ere, gure lagunak ez diren publikora ere heldu nahi dugu, baina oraindik ez dugu lortu jendea dantzatzen jartzea.
A.A.: Lagun eta familiarteko asko etorri ziren, baina gure generoak ez du euskal eszenan bere tokia. Hala ere, oso ondo pasatu genuen.

Etorkizunera begira, Beretter taldeak jarraituko al du musika sortzen?
I.Z.: Bai. Sortzen jarraitzeko eta zuzenean jotzeko gogo handia daukagu. Gainera, publiko handirik ez daukagunez, ez diogu publikoari ezer zor, eta askatasun handia daukagu gure generoan mugitzeko, eta nahi izanez gero, technoa ere geure egiteko.
I.J.: Musika egiten jarraituko dugu. Lehen EPa atera dugu, eta orain proiektua lasaitasun handiagoz hartzen ari gara. Gure estiloa markatu dugu, orain, estilo horretatik jarraitu eta gustatzen zaiguna egiten jarraituko dugu.

Jon Maia Soria: «Iraganera egindako bidaia polit bat da, etorkizunaz pentsatzeko»

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-01 10:21:55

Maiatzaren 9an estreinatuko da Ondarroan Berriz etorriko zera dokumentala. Jon Maiak zuzendutako lana da, eta Ondarroako Udalak ekoiztutakoa. Frankismo garaian Ondarroara etorritakoen testigantzak jasotzen ditu ikus-entzunezkoak, eta haien bizipenak herriaren historia eta identitatearen parte gisa kokatzen ditu. Iraganari begira egindako lan horrek, gainera, gaur egungo migrazio fenomenoa ulertzeko gakoak ere eskaintzen ditu.

Nola heldu zitzaizun dokumentala zuzentzeko proposamena?

Ondarroako Udala jarri zen nirekin harremanetan, frankismo garaian herrira iritsitakoei buruzko dokumental bat egiteko asmoarekin. Pertsona horiei aitortza egin nahi zieten, eta haien historia Ondarroaren kontakizunean txertatu. Nik aurretik antzeko gaiak landuak nituen, eta nire familiak ere Euskal Herrira migratu zuenez, oso gertukoa egin zitzaidan proposamena.

Zein izan da dokumentalaren helburua?

Askotan, istorio hauek gertakizun bezala geratzen dira, beste jende baten historia balitz bezala, kanpo fenomeno bat edo. Baina 100 baino gehiago dira garai batean etorri zirenen seme-alaba ondarrutarrak. Ondarroara etorri den jendea zerotik hasi da hemen, eta sekulako ekarpena egin dio Ondarroaren garapenari eta identitateari. Baina hori kontatu gabe dago. Azken batean, estereotipo batzuk ditugu eraikita, ondarrutarra izatea zer den eta zer ez den zehazten dituztenak. Zer da euskalduna izatea? Zer ondarrutarra eta zer zumaiarra? Uste dut garrantzitsua dela herriko historia idazteko orduan, istorio hauek lekua izatea, baita euskal identitate berria eraikitzea ere.

Zergatik Berriz etorriko zera izenburua?

Ondarroako kanta ezagun bateko esaldia da, eta oso iradokitzailea iruditu zitzaidan. Argoitia anai-arreben Amets, amets egin abestia da. Egokia iruditu zitzaidan, migrazioaren joan-etorriak ondo islatzen baititu. Dokumentalean Argoitia anai-arreben musika erabili dut, eta uste dut izenburuan elementu guztiek bat egiten dutela.

Zein gai lantzen dira dokumentalean?

Migrazioa bera da ardatza, baina horrekin batera, identitatea, integrazioa, hizkuntza eta lana ere jorratzen dira. Garai hartan Ondarroara etorritakoek bizi izan zituzten zailtasunak ageri dira: norbere lurra utzi beharra lur ezezagun batera joateko, ezer gabe, bide berri bat hastera. Hori ez da aldatzen ez lehen, ez orain. Identitatea ere bada beste gaietako bat; izan ere, Espainiako estatutik etortzen zen jendea, diktadura garaian, gerrako irabazleen lurretatik zetozen. Beraz, identitate gatazka hori ere islatu nahi nuen, zenbat oztopo aurkitu zituzten hona etorri zirenean. Bestetik, hizkuntza ere agertzen da. Oso garrantzitsua da, identitateari oso lotuta baitago. Horrez gain, lana ere bada ageri den beste elementu bat. Etorri ziren guztiak langile klasekoak ziren. Beraz, gaur egun bezala, hemengoek egin nahi ez zituzten lanak egiten zituzten; besteak beste, itsasokoak. Beraz, garai hartako errealitatea islatzeaz gain, gaur egungo migrazioari buruz hausnartzeko bidea ere zabaltzen du.

Nolakoa izan da testigantzak jasotzeko prozesua?

Lehenik, dokumentazio lana egin genuen, eta ondoren, profil desberdinetako pertsonak bilatu genituen: emakumeak, gizonak, arrantzaleak, bigarren belaunaldikoak… Pertsona askorekin elkartu eta haien istorioak entzun ondoren, dokumentalerako hautaketa egin genuen. Azkenean, 20 lagun inguru agertzen dira, jatorri askotakoak: Galizia, Extremadura, Andaluzia, Asturias, Gaztela eta Leon…

Andaluziara ere joan zinen testigantzak jasotzera; zehazki, Aiamontera. Zer aurkitu zenuen bertan?

Ez nuen espero aurkitutakoa. Harritzekoa da han Ondarroarekiko dagoen lotura: pila bat ondarrutar daude. Baina ez 10 edo 80, askoz gehiago. Ondarroa txiki bat da Aiamonte, eta ondarrutar bat etxean sentitu daiteke bertan. Historikoki harreman estua egon da bi lekuen artean, batez ere arrantzaren bidez, eta hori modu oso bizian ikusten da gaur egun ere.

Nola deskribatuko zenuke dokumentala?

Baliabide xumeekin egindako lana den arren, beti saiatzen naiz artea, emozioak eta edertasuna bilatzen. Ez da soilik testigantzen bilduma bat; irudi zaharrak, artxiboko materiala eta kontakizun zinematografiko bat eskaintzen ditu. Garai bateko Ondarroa mugimenduan ikusiko du jendeak: garai bateko kaleak, paretak eta pertsonak. Iraganera egindako bidaia polit bat da, etorkizunaz pentsatzeko.

Zuretzat berezia al da halako lanak egitea?

Bai, modu oso pertsonalean bizi dut. Azpeitiko Kastellanuek dokumentala egin nuenean, nire historia ere sartu nuen. Dokumental hori grabatzen nengoela joan nintzen lehenengo aldiz nire amaren herrira, eta, niretzat oso hunkigarria izan zen. Beti da hunkigarria gai hau niretzat, ze, sentitzen dut nire posiziotik laguntzen ari naizela milaka euskaldunen historiei bultzada bat ematen. Horrek balio berezia ematen dio niretzat.

Jon Maia: “Migrazioa bera da ikus-entzunezkoaren ardatza, baina horrekin batera, identitatea, integrazioa, hizkuntza eta lana ere jorratzen dira”

Beharrezkoak al dira halako memoria ariketak?

Bai, eta gainera, modu ofizialean egitea garrantzitsua da. Euskal Herriaren historia ezin da ulertu frankismo garaiko migrazioa kontuan hartu gabe, ezta gaur egungo euskararen egoera ere. Arteak, gainera, bide eraginkorra eskaintzen du istorio horiek gizarteratzeko. Ze, jendearengana iristeko modu oso eraginkorra da.

Prest al zaude estreinaldirako?

Azken unera arte daude gauzak egiteko, baina gogotsu nago. Ondarroarekin lotura berezia daukat, gaztetatik etortzen bainaiz kantatzera. Dokumental hau Ondarroak ematen didana bueltatzeko modu bat da. Ilusio berezia egiten dit ondarrutarrei egindako lana erakusteak; beraien historiaren aletxo bat jartzeak. Uste dut iluntze berezia izango dela maiatzaren 9koa; beraz, 20:00etan herriko frontoian elkartuko gara.

Pedro Lasarte: "Barruak eskatzen didana sortzen dut"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-04-17 10:06:49

Kontzientzia duenetik erabiltzen ditu bere eskuak Pedro Lasarte Iparragirre Toxu ondarrutarrak. Diziplina ezberdinetan aritu da —zeramika, eskultura, pintura—, eta bere lanek estilo bakar bat jarraitzen ez duten arren, “erraz” identifika daitezkeela dio Lasartek. Bere ibilbidean funtsezkoak izan dira Bitxore Laka eta Josu Etxaburu Latxanbre bezalako figurak, baita kartzelan ezagututako Xabier Morras eta Carlos Catalan artistak ere. Gaur gaurkoz, erakusketetan ez ezik sare sozialetan ere aurkitu daitezke bere lanak: Instagramen (Toxu.art) eta Facebooken (Toxuart Arts).

Noiz hasi zinen sortzen?

Umetatik datorkit. Gero, serigoago, 17 urtegaz hasi nintzen, Artelanen edo orduko Kresalan, Bitxore Laka eta Josu Etxaburu Latxanbregaz. Haiek izan ziren nire erreferente nagusiak. Latxanbrek mugimendua eta sentsibilitatea eman zizkidan, eta Lakak buztina nola landu erakutsi zidan. Ordutik, ez dut sekula utzi.

Zer nolako garrantzia izan dute biek zure ibilbidean?

Oso handia. Ateak ireki zizkidaten artearen mundura, eta asko erakutsi zidaten. Gero, kartzelan egon nintzenean, Xabier Morras ezagutu nuen, eta hark ere asko erakutsi zidan. Han ulertu nuen leiho guztiak zabalik eduki behar nituela, gero nire propioa aukeratzeko. Horrez gain, niretzat oso garrantzitsua da nire ondoan daudenen laguntza ere, etxean beti izan baitut babesa, eta nire emazteak zeresan handia dauka horretan.

Bitxore Laka eta Josu Etxaburu Latxanbre izan ziren nire erreferente nagusiak.

Diziplina ezberdinetan ibili zara. Autodidakta zarela esan daiteke?

Pinturan bai. Zeramikan formakuntza izan nuen, baina pintura neure kabuz ikasi dut. Kartzelan margotzen hasi nintzen serioago, han giro artistiko interesgarria sortu baitzen.

Material ezberdinak erabiltzen dituzu. Zerren arabera?

Barruak eskatzen didana sortzen dut, eta horren arabera aukeratzen dut materiala. Normalean, ez dut kontzienteki aukeratzen, baina sormen prozesuan jakiten dut zein materialekin sortuko dudan pieza. Garaiaren arabera ere izaten da; batzuetan material batek hartzen du protagonismoa. Hala ere, niretzat garrantzitsuena da zer kontatu nahi dudan eta nola adierazi dezakedan modu onenean.

Zelakoa izaten da zure sormen prozesua?

Abiapuntua beti izaten da marrazki bat. Gainera, ni beti joaten naiz poltsan nire arkatz eta koadernoagaz. Beraz, segur aski, kafe bat hartzen nagoenean ere, margotzen nabil. Ideia bat dudanean, lehenengo paperean jartzen dut, eta ondoren forma ematen joaten naiz. Orain, adibidez, egurragaz ibili naiz asko, baina buztinera itzultzeko premia sentitzen dut.

Abenduan erakusketa bat jarri zenuen Ondarroan. Zer berrikuntza sartu duzu azken lanean?

Argia. Koadroak argiztatzea erraza da, baina hiru dimentsiotako piezari argia jartzea ez. Beraz, erakusketa honetan eskulturek barruan argia daramate. Horrela, piezak berak sortzen du bere argiztapena, eta sakontasun handiagoa ematen dio.

Zelako harrera izan zuen erakusketak?

Oso ona. Jende asko ibili zen barrura eta kanpora, eta bereziki argiak sortzen zuen efektuak deitu zuen arreta. Oso pozik gelditu nintzen, nahiz eta oso gaitza den %100 gustura sentitzea.

Argazkia: Klik Klak.

Zergatik?

Artista asko bezala, oso kritikoa naiz nire lanagaz. Buruan dudan ideiatik beti zerbait galtzen da egiterakoan. Jendeak %100 ikusten du, ez baitauka beste erreferentziarik, baina nik badakit zer falta den. Esaterako, amets bat kontatzean zu kontziente zara zer gertatu den, eta kontatzen duzunean %60 inguru galtzen da; hala ere, beste pertsonak kontatutako %40 horregaz sortzen du gertatutakoaren istorioa, beretzat %100 delarik. Berdina gertatzen zait niri burutik paperera eta paperetik piezara eramateko orduan.

Hainbat proiektutan ibili zara, eta Juan Bidegainegaz ere sortu zenuen Alazea proiektua.

Juan Bidegainek proposatu zidan proiektua. Ondarroa herri arrantzalea izanik, arrantzaleen irudiak falta zirela zioen. Bere argazkietan oinarrituta koadroak eta eskulturak egin nituen: danetara hamazazpi koadro eta bost eskultura sortu genituen. Hori egin ondoren, film labur bat ere egin zuen. Esperientzia oso aberasgarria izan zen, Bidegain artista handia da, eta asko miresten dut.

Zer berezitasun zeukan erakusketak?

Ikusleari ukitzeko gonbita egiten zion. Normalean «ez ukitu» kartelak irakurtzen ditugu museoetan, baina kasu honetan kontrakoa lortu nahi genuen: ukitu, sentitu eta barrura sartu.

Helburu nagusia da kulturari ahalik eta bultzada handiena ematea.

Gaur-gaurkoz, zein proiektu darabilzu esku artean?

120 artistatik gorako sare bat daukagu Euskal Herrian: Eskuahaldunak eskultoreen elkartea. Euskal Herriko txoko ezberdinetan erakusketak egitea da ideia, eta horretan gabitza. Sareko artista guztiok edukitzen dugu gure obraren bat erakusketa kolektibo horietan aurkezteko aukera. Horrela, norbere lanak erakusteko aukeraz gain, hain garrantzitsua den geure arteko sarea elikatzen jarraitzea lortzen dugu. Helburu nagusia da kulturari ahalik eta bultzada handiena ematea.

"Euskal Herria munduko mapan jarri dugu, eta mugarri historikoa izan da"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-03-20 10:00:48

Euskal Herriak lehenengo aldiz parte hartu du ardi mozteko Munduko Txapelketan, eta esperientzia “berezia eta historikoa” izan dela azpimarratu du Joseba Attard taldeburuak. Sei partaidek osatutako selekzioaren buru izan da bedarutarra, eta kontatu duenez, hilabete lehenago joan ziren Zelanda Berrira, lehiaketara egokitzeko eta bertako baldintzak ezagutzeko helburuarekin.

“Hasieratik berezia izan da, lehenengo aldia zelako Euskal Herria ordezkatzen genuena”, azaldu du Attardek. Taldearekin batera, senide eta lagunak ere bertaratu ziren, babes eta animoak emateko, eta horrek are bereziago bihurtu zuen esperientzia.

Prestaketa, ordea, ez zen erraza izan. Herrialde hartako ardiak aurkitzea zaila egin zitzaien, garaia zela eta gehienak jada moztuta baitzeuden. Hala ere, ahal izan zuten neurrian praktikatu zuten, bai makinaz, bai guraizez, eta artilea sailkatzen ere aritu ziren. “Zailtasun handienetakoa izan da praktikatzeko ardiak aurkitzea”, onartu du.

Behin lehiaketan murgilduta, maila oso altua aurkitu zuten: “Guk hemen ondo egiten dugula pentsatzen dugu, baina han beste maila batean daude”. Beste herrialdeetako lehiakideek abiadura eta zehaztasun handiz lan egiten dutela nabarmendu du, eta esperientziak asko ikasteko balio izan diela ere bai.

Bestalde, ardi moten arteko desberdintasunak ere nabaritu zituzten. Euskal Herrian ohikoak diren ardiek ez daukate zerikusirik Zelanda Berrikoekin, “horiek borobilagoak eta indartsuagoak baitira”. Horrek teknika eta posizioa egokitzea eskatzen du, eta, horrenbestez, egokitze prozesu bat behar izan zuten.

27 herrialde

Txapelketan 27 herrialdek parte hartu dute, baina horietatik gutxi batzuek soilik aurkeztu dute talde osoa. Euskal Herriak, ordea, ordezkaritza osoa eraman du bere estreinaldian: bi moztaile makinaz aritzeko, beste bi guraizeekin aritzeko eta bi artilari. “Horrek ere balio handia dauka, lehenengo aldia izateko”, azpimarratu du Attardek. Mikel Etxebarria dimoztarra eta Joseba Ugalde lezamarra makinazko mozketan aritu ziren, Ipar Arrinda lekeitiarra eta Josu Etxeiza ibirikuarra guraizeekin eta Mikel Belasko eta Janire Artabe arrasaterra eta dimoztarra, berriz, artilari lanetan.

Munduko Txapelketa martxoaren 4tik 7ra bitartean jokatu zuten, eta “erritmo bizikoa” izan zen. Euskal ordezkariek ez zuten finaletara iristea lortu, baina aurretiko jardunaldietan parte hartu zuten, esperientziaz eta ikasketaz betetako egunak biziz.

Baina lorpenik handiena ez da izan soilik lehiaketan parte hartzea. Izan ere, Ardi Mozteko Nazioarteko Kontseiluan kide gisa onartua dute Euskal Herria. “Mugarri historikoa da, lehen aldiz ordezkaritza ofiziala daukagulako mundu mailako egitura batean; Euskal Herria munduko mapan jarri dugu”, nabarmendu du Bedaronakoak.

Esperientziak nazioarteko harremanak sendotzeko ere balio izan die. Gales, Eskoziako, Irlandako eta Frantziako taldekoekin harremanak egin dituzte, eta etorkizunera begira, “aukera berriak zabaldu” zaizkie, bai lehiaketetan, bai antolakuntzan.

Erronka berriak

Etorkizunari begira, erronka nagusietako bat gazteak erakartzea da. Attardek azaldu bezala, beste herrialde batzuetan gazteak oso goiz hasten dira ardiak mozten, baina Euskal Herrian belaunaldi erreleboa falta da: “Gure artean gazteenak 28 urte ditu; hor atzeratuta gaude”.

Hurrengo hitzordua dagoeneko begiz jota daukate: hiru urte barru Australian jokatuko den Munduko Txapelketa. Bertan, beste ardi mota batzuekin lehiatu beharko dute, eta horrek prestaketa espezifikoa eskatuko die. Horregatik, Frantziako eta Espainiako zenbait puntutara hurbilduko dira ardi berezi horiek mozten trebatzeko.

Hala ere, argi dauka ofizio horrek etorkizuna badaukala: “Lanbide bat da, baina kirol osagaia ere badu. Eta mundua ezagutzeko aukera ematen du”. Horregatik, gazteei mundu horretan murgiltzera animatzeko deia egin die, prestakuntza eta aukerak eskainiz. Generoari dagokionez, berdintasuna nabarmendu du. Nahiz eta euskal taldean emakume bakarra izan, mundu mailan emakume asko ari dira ardi mozten, eta askok maila oso altua daukatela adierazi du bedarutarrak: “Teknika da gakoa, ez indarra”.

Bien bitartean, lanean jarraituko dute, lehiaketetan eta prestakuntzan, “baita ardi moztearen mundua gizarteratzen ere”. Esan dute interesa daukan orok informazio gehiago aurkitu dezakeela moztaileak.eus webgunean, baita taldearekin harremanetan jarri ere.

Helburua argia da: Euskal Herria munduan kokatzea eta ofizio honi dagokion aitortza ematea.

Hitz eta Pitz: Naia Arantzamendi

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-02-28 09:34:59

Geuretik Sortuak egitasmoaren baitan sormen egonaldia egin du Naia Arantzamendi ondarrutarrak Baigorrin, eta aurkeztu berri du Hamaika irakurtzeko jaioak ipuin bilduma, beste 11 idazlerekin batera.

Ikusi Hitz eta Pitz atalen egindako elkarrizketa:

Hitz eta Pitz: Mikele Sotil

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-02-20 12:22:26

“Erakusketa hau prozesua da, nire mundua da, eta orain nagoen lekua erakusten du, amaiera non izango duen jakin gabe”, adierazi du Mikele Sotil artistak. Haren erakusketa berria otsailaren 9tik 23ra bitartean egongo da ikusgai Markinako Uhagon Kultur Etxean.

Ikusi Hitz eta Pitz atalean egindako elkarrizketa:

Hitz eta Pitz: Jone Maguregi

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-02-06 16:27:41

Lagun batek bultzatuta hasi zen Jone Maguregi markina-xemeindarra pisua altxatzearen munduan murgiltzen, eta ordutik hamaika izan dira parte hartu dituen lehiaketak. Parte hartu bakarrik ez, irabazi ere, bat baino gehiago irabazi ditu. Bere ibilbidearen eta aurretik dituen erronken inguruan berba egin du Maguregik.

Ikusi Hitz eta Pitz atalean egindako elkarrizketa:

Hitz eta Pitz: Ager Solabarrieta

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2025-10-27 15:21:09

Ager Solabarrietak urrezko domina irabazi berri du ikusmen-desgaitasuna dutenentzako 10 metroko karabina etzandako modalitatean, Kroaziako Osijek hirian jokatutako Europako Tiro Paralinpiko Txapelketan. Final estu batean, azken tiro zehatz bati esker gailendu zen, 242,5 punturekin, etxeko Petar Jelakovic gaindituta. Solabarrietak, Maite Badiola emazte eta gidaria alboan zuela, bigarren domina eskuratu du txapelketan.

Jon Ander Urresti: "Aulesti antzerkiaren erreferente da eta publikoa oso ona eta eskuzabala da"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2024-01-19 11:29:04

Zelan sortu zen Eucalyptus?
Bermeotarra naiz, eta Bizkaia eta batez ere kostaldea beti egon da eukaliptoz beteta. Baso kultura intentsibo baterako bideratutako natura sortu da historikoki. Gero, konturatzen zara ez direla basoak, landaketak baino. Egun batean irakurri nuen berdinak izatea ahulezia bat dela, hau da, dibertsitate falta ahultasun bat dela. Ez gaude prestatuta iritzi edo sistema desberdinak jasotzeko. Hor piztu zitzaidan ideia. Eukaliptoaren inguruan ikertzen hasi nintzen eta Durangoko Azokako Sormen Bekara aurkeztu nuen proiektua. Pixkanaka gaur egunekoan bilakatu da.

Zelangoa izan da sormen prozesua?
Urtebeteko lana izan da, Durangon egin bainuen aurrestreinaldia. Gero, entseguak eta azken xehetasunak lantzen egon gara azken bizpahiru hilabeteetan. Sormen prozesua oso atsegina izan da, batu garen taldean oso ondo elkar ulertu gara, eta ondo lan egin dugu. Jakin izan dugu bakoitzari bere tokia ematen. Udalbiltzako laguntza jaso nuen eta Amoroto, Aulesti eta Munitibarreko herriekin hartu-emanean egon naiz. Biologoekin, Erraz kooperatibagaz edota basoan eta baserrian lan egiten dutenekin harremanetan egon naiz eta oso aberatsa izan da. Hasiera batean, haien ahotsak sartu nahi izan genituen, baina estilo kontu batengatik ezin izan genuen. Oso eskertuta gaude, eta haien hitzak antzezlanean sartu ditugu. Prozesu oso polita izan da, eta asko ikasi dugu, oso pozik gaude.

“Durangoko aurrestreinaldiak ikasteko balio izan zuen, iritzi ezberdinak jaso genituen, eta azken entseguetan, adibidez, moldaketa batzuk egiten aritu gara”

Antzezlanaren estreinaldia da, eta aurreikuspen handiak daude.
Egia da Durangon aurkeztu genuela, baina aurrestreinaldi moduan. Plaza arraroa izan zen, Durangoko Azoka ez delako aurrestreinaldi bat egiteko lekurik erosoena. 150 pertsonarentzako lekua zegoen, 170 sartu ziren eta ia beste 50 kalean geratu ziren. Ikasteko balio izan zuen, iritzi ezberdinak jaso genituen, eta azken entseguetan, adibidez, moldaketa batzuk egiten aritu gara.

Zelan zaude gaurko egunari begira?
Urduri bai, baina gehiago egon nintzen Durangon, zalantza gehiago nituen. Orain, hango erantzun ona ikusita, beste ikuspuntu batekin gaude. Talde guztia egongo gara, desberdina izango da, eta uste dut egindako lanean konfiantza hartu dugula.

Aulestikoa, gainera, ez da edozein plaza.
Bizkaia da eta hori handia da bizkaitarrontzat, bizkaieraz dagoelako idatzita. Bestetik, Aulestin eta inguruan lan handia egin dugu, kokapena, testuak eta beste gauza asko bertan landu genituen. Horrez gain, Aulesti antzerki topaketen erreferente bat da, eta herritarrak hezita daude antzerkian, publiko oso ona eta eskuzabala da. Arte Dramagaz hartu-eman handia izan dut, azken zortzi urteetan bertan egon naiz, modu oso aktiboan. Beraz, niretzat oso berezia da, eta oso pozik nago.

Asier Robles eta Xabi Murelaga: "Izenak uste dut dena diola, heavy metala gustatzen zaigu, eta batez ere melodiak"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2023-06-01 18:51:54

Noiz sortu zen Metaldun taldea?
Asier Robles: Duela bi urte hasi zen, konfinamenduan. Erronkaren bat egiteko beharra nuen, eta beste batzuek pastelak egiten zituzten bitartean, nik gitarra jotzen ikasi nuen. Baxua jo dut betidanik, baina gitarra probatu nahi nuen, eta bertsioak jotzen hasi nintzen. Horrela, nahi barik, melodiak sortzen hasi nintzen, melodiak batzerakoan kantak sortu ziren, eta konturatu orduko zazpi kanta nituen.
Xabi Murelaga: Hor sartu nintzen ni. Lokalaren ondoan bizi naiz, eta egun batean musikaren soinua jarraituz atea jo nuen. Asierrek polizia zela pentsatu zuen, zaratagatik bizilagunen bat kexatuko zela. Betidanik ezagutzen dugu elkar, eta aspalditik nengoen talde batean egon gabe; azkena Txapelpunk izan zen. Asierrek bere abestiak erakutsi zizkidan, gustuko izan nituen, eta batu egin nintzen. Horrela, kanta bakoitzari beste buelta bat ematen saiatu naiz. Konponketak egin genituen eta beste kanta batzuk sortu. Duela hiru hilabete bateria jotzaileak eta abeslariak taldea utzi behar izan zuten, eta Gorka Arrate eta Ana Lopez bere neska laguna batu ziren.

Zelan definituko zenukete zuen musika?
A.R.: Izenak uste dut dena diola, heavy metala gustatzen zaigu, eta batez ere melodiak. Orduak eta orduak ematen ditugu melodiak sortzen. Era berean, gitarrak ez ezik, ahots melodikoak ere gustuko ditugu. Eta zelan ez, heavy metalak berez duen zarata eta erritmoa. Ez da ohiko estilo satanikoa, desberdinak gara, melodikoagoak. Iron Maiden bezalako taldeak ditugu erreferente. Azkenean, denek bezala, gure estiloagaz jendea erakarri nahi dugu. Hori da garrantzitsuena.

“Euskal Herrian ez dira emakume askorik ikusten heavy metala abesten”

Emakume bat daukazue, beraz, front woman bezala.
A.R.: Izugarria izan da bere sarrera. Pare bat egunean probak egin genituen, eta aho batez esan genuen: hau gurea da. Oso gustura gaude beragaz. Euskal Herrian ez dira emakume asko kusten heavy metala abesten, baten bat badago, eta munduan ere gutxi batzuk dira. Ez da ohikoena. Zorte handia izan dugu, ez bakarrik ordezkoa hain arin aurkitzen, baita nor aurkitzen ere. Gainera, oso arin egokitu da taldera, abestiak berehala ikasi ditu, eta bere estiloa ezarri du.
M.X.: Zuzenekoetarako gogo handia daukagu. Azkenean, ordu asko sartu ditugu lokalean abestiak sortzen, eta behin eta berriro errepikatzen nahi bezala geratu arte, baina musikari denok nahi duguna da gure lana jendaurrean erakustea. Kontzertuek ematen duten motibazio eta ilusio pizgarri horretaz gain, noski. Azkenean lan bikoitza da. Alde batetik, kantak ekoiztea eta nahi bezala moldatzea eta, bestetik, aldi berean, kontzertuetako zuzenekoetarako pentsatzea. Guk egiten dugu lan guztia, ez dugu inolako ekoiztetxerik edo markarik atzetik, etxerako moduko lana da. Duela hogei urte ere horrela lan egiten genuen. Gainera, gaur egun, teknologia ikaragarri aurreratu da, eta edozein programa edo aplikazio daude, nahi beste, kantak sortzeko, adibidez. Gaitasuna dago gitarra edo bateriaren soinua igoteko edo jaisteko eta nahasteko. Zelan ez, produktora bategaz, kalitatea beti izango da hobea, baina hasierako pausoak emateko eta, esate baterako, musika munduan sartzen ari diren gazteentzako herraminta asko daude, nahi beste proba egiteko bakoitzak bere etxean. Horrela hasi gara asko, eta gero bestelako maila baterako jauzia eman nahiz gero, produktorak daude.

Hiru abesti kaleratu dituzue: Enuma Elish, Mundu berri bat eta Metaldun. Zelako abestiak dira?
A.R.: Lehendabizikoa instrumentala da bakarrik, inolako ahotsik gabe, gitarren melodia bilatu nahi izan dugu, hauek nabarmendu, formatu laburrago batean. Bestea kanta oso bat da, luzeagoa eta ahotsagaz eta guzti. Oso abesti bizkorra da, heavy metalak berez duena, erritmo handia sartzen diogu, baina aldi berean, ez dugu melodia, ezberdin egiten gaituena, ahazten. Arreta deitzen duen abestia da, belarritik ondo sartzen dena eta jendea harrapatzeko gaitasuna duena. Gaur egun alde komertziala lantzea ere ezinbestekoa da, bestela ia ez dago zereginik, estribilloa polita eta errepikakorra, buruan geratzen den horietakoa izan behar da eta baita melodikoa ere. Gero, kontzertuetan abesteko modukoak. Bakarkako saioak ere sartzen dizkiogu.
X.M.: Hor dago bien arteko eztabaida. Nik beti diot hau edo bestea egin dezakegula, eta Asierren erantzuna da gauza zailegiak bilatzen ditudala. Berak sinpletasunera jo nahi du gehiago. Nik, azkenean, urte asko daramatzat gitarra jotzen, eta bera orain arte baxu jotzailea izan da, beraz, ulergarria da. Elkarrekin melodiak sortzen hasi ginenean, adibidez, abeslariari koruak egin nahi nizkion, baina beste era batera, gitarragaz duoak eginez, tonalitate desberdinak erabiliz. Ondo eginez gero, zoragarri geratzen dira. Azkenean betikoa da, taldeko partaide guztiek ekarpenak egitea bere aldetik musikaren onerako.

“Lekeition, esate baterako, udan, taberna kanpoetan kontzertu asko eskaintzen dira, eta hori izan daiteke taldearentzat abiapuntu bat”

Mundu berri bat abestiak bideoklipa ere badauka.
X.M.: Gaur egun ezinbestekoak dira. Orain musika ikusi ere egiten da. Batez ere gazteek irudia eskatzen dute, soinuagaz bakarrik ez dituzu erakarriko. Bideoklipean zerbait esan behar duzu, transmititu.
A.R.: Gurea, esate baterako, etxerako modukoa da, hemen lokalean grabatutakoa gure kameragaz eta argiekin. Igartzen da geuk egin dugula, baina lehendabizikoa izateko, oso pozik gaude lortutako emaitzagaz. Ni aritu naiz bideoa egiten, han eta hemen mozketak egiten eta beste leku batzuetan itsasten. Ez dut inoiz horrelakorik egin, ez dut horren inguruko ikasketarik, beraz, ezin daiteke beste askorik eskatu.

Zelako erantzuna jaso duzue?
A.R.: Jendeari asko gustatu zaio. Mundu berri bat kaleratu genuen egunean bertan batek baino gehiagok geratu ninduen kaletik nenbilela, esanez kanta izugarria zela. Mugikorretik orain berehala zabaltzen dira gauzak, onerako eta txarrerako.
X.M.: Ez da beste munduko ezer, Txapelpunkegaz bestelako bideoak grabatzen genituen. Heldu gaitezke horretara, baina momentuz ez, hasiera besterik ez da. Biharko egunean batek daki zer gertatuko den, taldeak batera jarraituko du, hori da argi dagoen gauza bakarra, denok oso gogotsu gaude eta.

Kontzertuak emango dituzue?
X.M.: Lekeition, esate baterako, udan, taberna kanpoetan kontzertu asko eskaintzen dira, eta hori izan daiteke taldearentzat abiapuntu bat. Hortik aurrera jaialdiak, gaztetxeak eta herrietako jaiak etorriko lirateke. Hau da taldeen ohiko bilakaera. Kontzertu txikiak ematen hasi eta heltzen garen tokiraino helduko da Metaldun. Horretarako, lehendabizi, ezinbestekoa da ezagutzera ematea, eta horretan gabiltza gaur egun. Ezagutzen ez bazaituzte ez dizute inondik deituko. Txikitasunetik handitasunera joango gara.

Ainhoa Etxebarria: "Niretzako salto handia da saioaren ardura nire gain edukitzea"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2021-09-21 20:03:18

2017tik, lehenengoz, lehiaketa bat izango du ETB1ek. Nola jaso duzu proposamena?
Casting bat egiteko deitu ninduten, eta, egia esan, ni ez nintzen kontziente hainbeste denbora egon zela lehiaketa barik ETB, baina, bai, egia da.

Zeintzuk dira lehiaketaren ezaugarri nagusiak?
Beste herrialde batzuetan egin den formatua da. Ezaugarri nagusia da lau pertsonako bi talde egongo direla. Konfiantza handia eduki beharko dute taldekideek.

Zergatik?
Lehiaketaren pisuaren zati handi bat lehiakide batek eramango du, talde bakoitzeko kapitain edo liderrak. Konfiantzazko pertsona bat izan beharko da, eta berarekin konexio handia eduki beharko dute gainerakoek.

Parte hartzaileen arteko konplizitatea aipatu duzu. Zein profil izan dute parte hartzaileek orain arte?
Senitartekoak, lagunak, pisukideak, familiak, unibertsitateko lagunak… Elkar ezagutzen duen jendea da.

Lehiaketa guztiek dute saria. Zein sari lortuko du Zurekin Bat irabazten duen taldeak?
Lehiakideen ametsak betetzen saiatuko gara; beraz, amets kolektibo bat eduki beharko dute: bidaia bat, esaterako. Denen artean egin nahi duten zerbait izango da, ez da dirua irabazi eta denen artean banatzeko. Horrek bultzatuko du taldea oso kohesionatua egotea, konfiantza handia izatea elkarrengan.

Amets horiek betetzeko aukeraz gain, beste saririk egongo da?
Zaku bat edukiko dugu, baina, horretaz aparte, egunero-egunero talde irabazle bat egongo da. Talde horrek dirua irabaziko du, nahiz eta azkenean zakua ez eraman.

Nolakoa saioa ikusiko du ikusleak?
Denetariko galderak izango dira, ez dira bereziki galdera zailak. Taldekideek lortuko dute beren ametsak betetzea.

Nola joan dira orain arteko grabaketak?
Oso ondo. Etxetik lehiaketak ikustean badirudi errazak direla, eta benetan ez duzu ikusten horren atzean nolako taldea dagoen. Galderak prestatzeko orduan, lan handia egin duen lantaldea dago. Bereziki haluzinatu dut nolakoa den lehiaketa baten grabaketa.

Eta erraza izan da formatuaren dinamikara ohitzea?
Erritmoa hartuz goaz gutxika-gutxika. Lan dena mekanizatu arte konplikatua izan da. Orain arte parte hartu duten lehiakideek berehala hartu dute dinamika, eta ongi pasatzen ari gara, eta hori oso inportantea da.

Nolakoa harrera izan duzue orain arte?
Jendea parte hartzera animatu da. Ikusi da jendea lehiaketa gogoz dagoela, ez nuen espero benetan hainbeste gogo edukitzea lehiaketa batean parte hartzeko.

Aurretik, Gaztea irratian aurkezle aritu zara, eta telebistan hainbat programatako kolaboratzaile gisa. Salto handia izan da saio osoa zuk aurkeztea?
Bai. Orain arte ez dut inoiz eduki saioaren ardura nik, ez naiz inoiz bakarrik egon, eta salto handia izan da. Ikaspen handi bat izaten ari da, eta oso gustura nago. Lehiakideak ere bertan daude, eta berotasuna ematen diogu elkarri. Diferentea da, baina ikaspen handia izaten ari da eta disfrutatzen ari naiz.

Aktorea ere bazara. Esperientzia hori baliagarri izan zaizu kamera aitzinean aritzeko?
Zerbait bai. Lehiakideekin konplizitatea sortzean ezin duzu ahaztu aurkezlea ere bazarela eta, batzuetan, beren lagun moduan egon behar zarela, baina baita beraien arerio moduan ere. Puntu bipolar pixka bat behar duzu.

Arkaitz Goiekoetxea: "Agian, lehengo ohitura guztiek aurrerantzean ez dute balioko"

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2020-05-04 17:48:22

Zelan daramatzate Munitibarrek eta Munitibarko Udalak koronabirusaren krisia?
Zalantza askogaz gaude, ziurgabetasuna da nagusi. Ez dakigu ze erabaki hartu behar diren eta zelan jokatu beharra daukagun. Suposatzen dut erakunde publiko guztiak berdin egongo direla. Bestalde, herritarren artean koronabirus kasurik ez dagoenez, herritarrak lasai daudela esango nuke.

Esan duzun moduan, herrian ez dago koronabirus kasurik. Zein izan daiteke arrazoia?
Egia esan behar badizut, ez dakit. Herrigune txikia badaukagu ere, joan-etorri handiko herria da gurea, bi eskualdeetarantz, gainera. Zaharren egoitza bat ere badaukagu herrian, 100 egoiliar inguru daude horretan, hortaz, mugimendua egon badago. Hala ere, zaharren egoitzan ere ez da koronabirus kasurik egon.

Munitibarko Udaletik zeintzuk neurri berezi hartu dituzue?
Konfinamendua hasi aurretik hartu genituen neurriak. Beste herri batzuetan egin modura, leku publikoak, parkeak… zarratu egin genituen, Espainiako Gobernuak dekretua atera baino egun batzuk arinago. Irizpidea herritarren osasuna aurretik jartzea izan zen eta gainontzeko guztia bigarren mailakotzat jotzea.

Herritarrek ondo bete al dute konfinamendua?
Batzuek bai eta beste batzuek ez horrenbeste, denetarik egon da. Uste dut krisiaren larrialdia, agian, ez dela ondo azaldu, edo izan liteke ere, herrian ez dela koronabirus kasurik egon. Orduan, berton bizi direnentzako alarma maila ez da horren nabaria izan. Uste dut gure artean koronabirus kasu positiboren bat egon izan balitz, herritarren artean egoera beste modu batera ikusiko litzatekeela.

Kalera ateratzeko baimenak gutxi-gutxika aurrera doaz. Udalak garbiketa neurriak indartuko al ditu? Neurri bereziak hartuko dira?
Orain arte, herriko gune publikoak, sastarrontziak eta horrelakoak desinfektatzeko lanak egiten ibili gara, eta jarraituko dugu hori egiten ere. Aurrerantzean hartu beharreko neurrien gainean, berriz, ez dugu berbarik egin. Dekretu berriak zer suposatuko duen eta udaletik horri zelan aurre egin beharko diogun oraindik berba egiteko daukagu udalean.

Momenturen batean datuek onera egingo dute. Zer eskatuko zenieke herritarrei mehatxua baretzen denerako?
Azken finean, norberaren zentzu komunaren baitako gauza bat da hori. Joan den asteko albistegietan entzuten zen heriotza tasak behera egin duela; joan den astelehenean, esaterako, oroitzen naiz 11 zirela hildakoak. Datua ona zen, bai, baina hamaikagarren hori zu zeu bazara? Zelan jokatu beharra dago?. Arazoa, hortaz, modu desberdinean ikusten da hurbilean edo urrunean harrapatzen bazaitu.

Osasun publikoko krisi handiena bizi dugu mendeetan. Alkate modura, hori nola kudeatzen da?
Uste dut orain artekoa kudeatzea baino, gure kasuan, oraindik aurrerako kudeaketa zailagoa izango dela. Normaltasun berria deitu dioten ibilbide berri hori ea zelan egiten dugun. Ikasi beharko dugu bai udalak eta bai herritarrek ere, koronabirusagaz batera bizitzen. Konturatu beharko gara, agian, lehengo ohitura guztiek aurrerantzean ez dutela balioko. Aldaketa bat beharko dugu denok. Aldaketa horretarako, baina, ez dakigu zer den onena, jakingo bagenu, ondo legoke… Hala ere, probatzen joan beharko gara.

Erantzukizuna handia da. Alkateok zelako babesa daukazue honi guztioni aurre egiteko?
Nik alkate modura, egia esan, ez dut aparteko babesik sumatu. Babes nagusia udalaren ikuspuntutik, udalari dagokion finantza eremua da, hau da, dirua nondik datorren. Eta, sentsazioa daukat erakunde handiagoak direnak, Bizkaiko Foru Aldundia zein Eusko Jaurlaritza, udalak bururik gabeko ume txikien moduan tratatzen dituztela asko eta askotan, nahiz eta gu geu izan herritarrengandik hurbilen gauden erakundeak. Herritarrengandik, hala ere, babesa bai bada nabaria. Uste dut herritarrek barneratuta daukatela norberaren ideologiak alde batera utzi behar direla krisi orokor honi aurre egiteko, denok batera aurre egitea beharrezkoa baita.