Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza

27. Zapato Azulak urdinez tindatu du Ondarroa

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-27 16:22:15

Azken egunetako bero sargoririk barik esnatu da gaur [ekainak 27] Euskal Herria, eta gustura hartu dute hori Ondarroara joan direnek. Kamiseta urdinak armairutik atera, eta Alde Zaharra goitik-behera eta ezker-eskubi bete dituzte bertaratu direnek. Herritarrak, inguruko herrietakoak nahiz Euskal Herriko hamaika txokotatik bertaratutakoak elkartu ditu gaur Radixu Irratiak antolatzen duen 27. Zapato Azulak Ondarroan. Hala, aurtengo kartelean keinu egin dioten Felix Beristainen koadro baten antzera, urdinez tindatu dira herriko txoko guztiak.

11:00etarako prest zeuden Radixu Irratiako kideak zuzeneko emisioagaz batera jaiari ekiteko, eta egunaren nondik norakoak azaldu ostean, Koldo Azpiazuk hartu du mikroa. Hain zuzen ere, iaz hartu zuen Azpiazuk Nekane Akarregiren erreleboa, eta aurtengoan ere berea izan da jaiari hasiera emateko ardura. Hala, urtero bezala, Alai Tabernako balkoiak bereganatu ditu begirada guztiak, eta bertan zeudenek adi jarraitu dituzte Azpiazuk esandakoak. Nola ez, Manuel Eluren bolanderek ere ez dute hutsik egin, eta 12:00etan egin du eztanda jaiak, bolandera eta bolandera artean.

Bolandera ugari bota ostean jaiak ez du etenik izan, eta urteroko osagaiekin osatu dute goiza. Txistulariak, Kresalako bandaren eta Artelango erraldoien kalejira nahiz falta direnak gogoan hartzeko tartea hartu dute herritarrek, eta Txalainak taldearen kontzertuak biribildu du goizeko jarduna. Abanikoak dantzan eta gorputzak ere bai, Hertzainak taldearen abesti ezagunenak abesteko tartea hartu dute Kalekutz inguruan batu direnek.

Zapato Azule berezia bada, Dinamartxaren ailegaera are bereziagoa da herritar askorentzat. Dina Bilbao Barruetabeñaren omenez Tolosa eta Ondarroa elkartzen dituzte martxalariek oinez nahiz bizikletan, eta irrintzi, txalo, oihu eta musika artean egiten diete harrera ondarrutarrek. Oinez egin duten 77 martxalarientzat bart 01:00etan hasi ziren Zapato Azuleko ekintzak, eta gaur 09:00etan, ostera, bizikletaz etorri diren 223 partaideentzat. Iazko parte hartze kopurua gaindituta (iaz 259 partaide eduki zituen), poztasunez nahiz emozioz betetako malko eta irribarreen artean sartu dira herrira 300 martxalariak.

Martxalariak, Alde Zaharrera heltzen.

Dinamartxako kide denak heldu ostean, aurtengo pregoia irakurri dute Radixuko kideek balkoitik. Besteren artean, Palestina, Saharan, Iran Libano eta Kubagaz gogoratu dira, eta zelan ez, baita Venezuelako herriagaz ere. Jarraian, denborarik galdu barik, aurtengo omendua izendatu dute. “Omendu guztiak dira bereziak, baina aurtengoa, Zapato Azule antolatzen dugun guztiontzat, bereziena da. Zorionak Nekane Akarregi Amutxastegi, zeu zara aurtengo omendua!”. Hala, Akarregi ezustean harrapatu du omenaldiak, baina irribarrez jaso du Radixukoen aipamena.

Ostean, 11:00etan zabaldu duten Euskal Herriko Kamiseta Azoka eta Artisau Azoka itxi, eta aurtengo kamisetarik eta erakusleihorik onenak izendatu dituzte. Kamiseta Azokan Ondarroako hiru postu eta Euskal Herriko beste hamahiru egon dira, eta Torontilek (Artea) irabazi du Euskal Herriko kamisetarik onenaren saria. Ondarroako kamisetarik onenaren saria, aldiz, Saturrarango Haitzak irabazi du, eta erakusleiho onenarena, Lorak Estherrek.

[ARGAZKI GALERIA]

Txo! Antzerki Kolektiboak omenduari egindako sketchagaz amaitu dute eguerdiko jarduna, baina jai luzea geratzen da oraindik Ondarroan. Arratsaldean mota eta gustu guztietako musika entzuteko aukera egongo da herriko txoko guztietan, eta jaiak ez du etenik izango goizeko ordu txikiak arte.

"Begirunez egindako esperientzia sentikor bat" dauka gordeta Arretxinagako ermitak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-26 15:37:21

Ereinotz bat Arretxinagako ermitari. Prozesu luze baten ostean, Markina-Xemeingo balio handiko gunearen zaharberritze lanak amaitu dituzte, hala, San Migel ermita eraberrituta ikusteko hainbat herritar batu ziren atzo arratsaldean. Herritarrez gain, Zerutxu Dantza Taldeak eman zion ongietorria gune berrituari.

Begibistakoak dira ermitaren kanpoaldean egin dituzten lanak. Ermitaren kanpoko hormak kareorez berritu dituzte, kolore eta ehundura bereizgarriak emanez. Eraikina bakarrik ez, alboan dagoen probalekua ere berritu dute eta ikusleentzako armailak jarri dituzte. Lanak amaituta daudela adierazteko, Alde Zaharrean egin zuten era berean lotu zioten ereinotza ermitari.

Kanpoaldekoaldekoak ikusita, barrualdean jarri zuten begirada. Honetarako, ermitara sartu baino lehen, Jon Astorkiza eta Joseba Beristain artistek hartu zuten hitza, erakinaren barnealdean egindako arte proiektu berritzaileari buruzko nondik norakoak azaltzeko. Astorkiza izan da proiektuaren grafiko zuzendaria, eta Arretxinagan egon zen lehen aldian sentitu zuen “konexio handia” aitortu zuen bere berbaldian. Horregatik, toki honetarako “begirunez egindako esperientzia sentikor bat” sortu du. Azalpenekin jarraitzeko, Beristainek hartu zuen hitza. “Tokiko natura elementuen soinuekin eta sintetizadoreekin jolastuz”, sortu du esperientzia bisualari balio gehigarri bat emango dion soinu paisaia. Sei bozgoragailuk osatutako instalazio bat sortu du, eta hala, “txikia den espazio bat handitu egiten du”.

Instalazioaz gain, ikus-entzunezko pieza bat eskaintzen digu San Migel ermitak. Bertaratzen direnek QR bat aurkitu eta horren bitartez helduko dira piezara. Eneritz Artetxe aktore gernika-lumotarrak gidatuko du ikuslea lau hizkuntzatan (euskeraz, gazteleraz, frantsesez eta ingelesez) entzun daitekeen piezan. Ermitari eta hau inguratzen duen artearen historiari buruz ari da Artetxe ikus-entzunezko horretan, “bisitaria leku honen magiarkein, unibertsoarekin, naturarekin eta bizitzarekin lotzeko”.

Aurkezpena amaituta, ermitako ateak zabaldu zitzaizkien herritarrei, eta orduan izan zuten instalazioa ezagutu eta tokiarekin konektatzeko aukera. Bertaratzen direnek ermita zabalik dagoen artean izango dute esperientzia bizitzeko aukera.

Mastin arrazako txakurren lehiaketa hartuko du zapatuan Mendexak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-18 17:16:51

Zapatuan [ekainak 20] txakurren topaleku izango da Mendexako plaza. Mendexako Udalak eta Club de Mastin del Pirineo de España taldeak antolatuta, Pirinietako Mastinen Lehiaketa Monografikoa egingo dute, XVIII. topaketagaz batera.

16:30ean hasiko da lehia, herriko plazan, eta Sergio Gual Fournierrek egingo ditu epaile lanak; lehiaketara aurkezteko baldintza bakarra lau hilabete baino gehiagoko mastina izatea izango da. Hala, banaka edo bikoteka —jabe beraren ar eta emeak badira— aurkeztu daitezke txakurrak. Era berean, hazle beraren hiru txakur edo gehiago edukiz gero ere, taldean parte hartzeko aukera egongo da.

Lehiaketaren aurretik, 14:00etan, antolatzaileek marmitakoa banatuko dute parte hartzaileen artean: “Gure artean ezagutu eta gehien gustatzen zaigun afizio hau elkarbanatzeko asmoz emango dugu marmitakoa”. Domekan [ekainak 21], ostera, Pirineoetako mastin arrazako txakurrak ezagutzera emateko, ibilaldia egingo dute Lekeitioko kaleetan zehar.

Almudena Prior, Enaitz Goñi, Naroa Osa eta Luis Goñi izan dira Mendexako Itsas Zeharkaldiko irabazleak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-15 15:41:26

Zapatuan [ekainak 13] Mendexako Itsas Zeharkaldia lehiatu zen lehenengo aldiz, Karraspio hondartzan, Mendexako Udalak antolatuta. Hala, neopreorik gabeko kategorian Almudena Prior Palacin eta Enaitz Goñi Saizar izan ziren irabazleak, eta neoprenoagaz igeri egin zutenen artean Naroa Osa Garnica eta Luis Goñi Iradi nagusitu ziren.

Igerilari guztiek 3.500 metroko zeharkaldia egin zuten, Karraspiotik Endaira, eta hortik berriro Karraspiora. Aipatu bezala, neoprenorik gabeko kategorian Almudena Prior Palacin izan zen irabazlea emazkumezkoetan, 00:55:13ko denboragaz, eta lau minutu beranduago helmugaratu zen Leire Gonzalez Sebastian [00:59:27]. Hirugarren postua lortu zuen Ane Zulaika Aranburuk [01:02:47]. Gizonezkoetan, 44 minutu eta 38 segundoren barruan helmugaratu zen Enaitz Goñi Saizar, lehen postua eskuratuz. Atzetik jarraitu zion Alexander Otxagabia Berasategik [00:52:08], eta hirugarren postua lotu zuen Francisco Javier Trueba Agirrek [00:53:45].

Neoprenoagaz egin zuten igerilarietan, emakumezkoetan, Naroa Osa Garnica nagusitu zen, 55 minutu eta 10 segundoko denboragaz. Oiane Berganzo Calvo izan zen helmugaratzen bigarrena [00:59:11], eta Ihintza Urain Alberdi hirugarrena, 00:59:16ko denboragaz. Gizonezkoetan, Luis Goñi Iradi nagusitu zen [00:49:57], eta bigarren postua lortu zuen Agustin Ibarguren Biurrunek [00:51:45]. Hirugarren, berriz, Viven Frayssentzat izan zen [00:53:32].

Zabalik dago Mendexako Itsas Zeharkaldirako izen ematea

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-04 11:13:02

Ekainaren 13a egun handia izango dute Lea-Artibai eta inguruetako igerilariek. Mendexako Udalak lehen aldiz antolatu du Mendexako Itsas Zeharkaldia, helduntzat eta gaztetxoentzat egokitutako bi zeharkaldigaz. Izena emateko epea ekainaren 10era arte egongo da zabalik, esteka honen bitartez.

Helduak izango dira zeharkaldia egiten lehenak. 16:00etan hasi eta Karraspioko hondartzatik irten, Endaira heldu, eta Karraspiora itzuli beharko dira helmugara iristeko, guztira, 3500 metroko distantzia osatuz. Izena emateko momentuan beharrezkoa izango da 35 euroko kuota ordaintzea. Gazteak 17:30etan irtengo dira Karraspiotik, eta 500 metroko zeharkaldia egin ostean, hasierako puntura itzuli beharko dira lasterketa amaitzeko. Antolakuntzak argitu duen bezala, igerilari guztiek irteera bakarra izango dute.

Igerilari guztiek arropa-zaindegi zerbitzua izango dute 15:00etatik 18:00etara, eta poltsa bat jasoko dute zaindegia erabiltzeko baimena emango dien zinta batekin batera. Poltsa 13:00etatik 15:30etara jaso ahalko dute, eta horretarako, beharrezkoa izango da nortasun-agiria eta izen-ematearen ziurtagiria aurkeztea.

Haur eta helduentzako zirku ikastaroak egingo dituzte Mendexan

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-06-03 13:16:44

Udara begira, haur eta helduentzako zirku ikastaroak antolatu dituzte Mendexan. Uda garaia aprobetxatzeko eta lagun artean denbora pasatzeko helburuarekin, uztailaren 6tik 10era eta 13tik 17ra, eguneko zirku udalekuak abiatuko dituzte sei eta hamasei urte arteko haur eta gazteentzat. Astelehenetik barikura, 10:00etan hasi eta 13:00etara arte jolasak eta zirkua osatzen duten ekintzak egiteko, harremantzeko eta trebetasun fisiko eta mentalak lantzeko aukera izango dute.

Helduentzat ere izango da eskaintza. 16 urtetik gorakoek dantza bertikala, dantza garaikidea, kontortsioa eta lurreko akrobaziak egiten ikasiko dute, baita teletan ibiltzen ere. Ikastaroa uztailaren 20an hasi eta 24ra arte egingo dute 10:00etatik 13:00etara, Mendexako frontoian.

Kasu bietan aurretiaz eman beharko da izena mendexakozirkua@gmail helbide elektronikora idatziz.

Lea Ibarreko Mankomunazgoak bigarren berdintasun plana diseinatzeko prozesua jarri du martxan

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-26 10:56:43

Lea Ibarrako Udal Mankomunazgoak bigarren berdintasun plana diseinatzeko parte hartze prozesua abiarazi du. Prozesuaren helburua, herrien beharrizanei erantzuten dien bideorria marraztea dela azaldu dute Mankomunazgotik. Hala, irailean egingo dute herritar guztiei zuzendutako lehenengo saioa, “guztien iritziak eta beharrak jaso ahal izateko”.

“Azken urteotan egindako bideari jarraituz, orain, Berdintasunerako Bigarren Plana diseinatzeko prozesua jarri dugu martxan, eskualdeko emakumeen eta gizonen benetako berdintasun eraginkorra bermatzeko asmoz”, azaldu dute mankomunazgotik. Gainera, bigarren prozesu honekin, Lea Ibarreko Mankomunazgoak eta bera osatzen duten bost udalerriek (Amoroto, Aulesti, Gizaburuaga, Mendexa eta Munitibar) azkenengo urteetan egindako lana aztertu nahi dute, zer lortu den ikusi, eta oraindik egiteko dauden erronkak identifikatzeko: “Hausnarketa kolektibo honen helburua herri bakoitzaren berezitasunak eta Mankomunazgoaren beharrak kontuan hartuko dituen tresna errealista eta praktikoa osatzea izango da”.

Herritarrei zuzendutako saioa irailean egingo duten arren, udal idazkari eta ordezkariekin lan saioak eta elkarrizketak egiten hasi dira maiatzean, administrazioaren barne funtzionamendua aztertzeko. Hala ere, Mankomunazgotik zehaztu dute prozesuaren bizkarrezurra bizilagunen ahotsa izango dela: “Zentzu horretan, Mankomunazgoak herritarren parte hartzearen garrantzia azpimarratu nahi du”. Horregatik iragarri dute irailean egingo dela lehen saioa. Bertan, Lea Ibarrako emakume, elkarte eta interesa duten pertsonen kezkak, beharrak eta proposamenak partekatzeko aukera egongo da; izan ere, plan berriaren helburua Lea Ibarreko errealitatea ondo jasotzea da.

Horrez gain, egitasmoaren beste helburuetako bat Lea Ibarreko Berdintasun Kontseilu Herritarra indartzea eta aktibatzea ere bada: “2025ean sortutako organo hau prozesuaren parte aktibo eta berdintasun politikak sustatzeko ezinbesteko aliatu bihurtzea da helburua. Plan berria une egokian dator kontseiluaren jarduna edukiz betetzeko eta bere hurrengo urteetako egitekoak egituratu eta gidatzeko”.

Gainera, Mankomunazgotik nabarmendu bezala, plan berria landa eremuko beharrei erantzutera dator. Izan ere, egitasmoak “arreta berezia” jarriko du herri txikietako egunerako bizitzan: “Zaintza lanak, emakumeen ahalduntzea edota indarkeriarik gabeko bizitzak sustatzea izango dira ardatz nagusienetako batzuk”.

Horretarako, Lea Ibarreko Mankomunazgoak Elhuyar aholkularitzaren laguntza teknikoa izango du, eta aurreikuspenen arabera, emaitzak prest egongo dira urte amaierarako.

San Isidroak "goi-goitik" ospatu dituzte Mendexan eta Mutrikun

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-19 15:46:46

Asteburuan San Isidro jaiak ospatu dituzte Mutrikuko Olatz auzoan eta Mendexan. Olatzen, gainera, auzoko gazteak elkartu eta jaiak berreskuratu zituzten.

“Oso balorazio positiboa egiten dugu. Pentsa baino jende gehiago etorri ze auzora, eta gure artean ere oso giro polita egon zen. Jende guztia lanerako prest zegoen, eta auzotarrak batzeko aukera eman zigun”, azaldu dute antolatzaileek. Barikuan briska txapelketan murgilduta ibili ziren eta antolatzaileek jakinarazi dutenez, Juan Mari eta Amaia izan ziren irabazleak.

Mendexarrek ere izan zuten zer ospatu asteburuan. Izan ere, elite mailako aizkolariak egon ziren plazan: Hodei Ezpeleta, Goizeder Beltza, Mikel Agirre eta Ernesto Ezpeleta Bihurri.

Lea Ibarreko udalekuetan izena emateko epea zabaldu dute

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-19 12:53:31

Lea Ibarreko udalekuetan parte hartu nahi dutenek maiatzaren 22ra arte edukiko dute izena emateko aukera Kubike Aisialdi taldeak zabaldutako estekaren bitartez, edo baita ere, Lea Ibarra osatzen duten herrietako udaletxeetan.

Behin izena emanda, antolatzaileek umearen Osakidetzako Osasun Txartelaren zenbakia hurrengo telefonora bidaltzeko eskatu dute: 673 45 87 51.

Sanisidroen berpiztea

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-05-14 06:00:33

Baserri mundua eta baserritarrak omentzeko jaiak, sanisidroak ate joka daude Mendexan eta Mutrikuko Olatz auzoan. Hain zuzen, azken horretan azken urteotan ez dituzte San Isidro jaiak ospatu izan, eta, horri buelta eman asmoz, auzoko gazteak elkartu egin dira, eta egun biko ospakizun egitaraua atondu dute bihar [maiatzak 15] eta etzi [maiatzak 16] artean.

Lurra, lana, bizitza lelopean, sasoi bateko jarduerak “berreskuratzeko eta biziberritzeko” asmoz antolatu dituzte jaiak: “Auzotarren arteko lehia sanoa eta auzo bizitza bultzatzeko, Olatz Goiaren eta Olatz Behearen arteko desafioa egingo dugu, zapatuan”. Auzotarrak harri jasotzean, aizkoran, trontzan, txinga eroatean, korrika eta lokotx bilketan arituko dira, zein baino zein gehiago. Hori gutxi ez, eta puntako herri kirolari bik girotuko dituzte, ostean, jaiak: Inhar eta Xuhare Urruzuno harri jasotzaileek.

Herri kirol dema orduko, mezaostean, txistulariek eta trikitilariek girotuko dute auzo ingurua. Bezperan, San Isidro egunez, briska txapelketa herrikoia izango da jaien gailurra; bikote parte hartzaile bakoitzak, izena ematearren, 10 euro ordaindu beharko dituela aurreratu dute. Auzotarrek hala bertako, nola Mutrikuko zein inguruko herritarrei bertaratzeko deialdia luzatu diete: “Aurtengo jarraipena gako izango da, antolatzaileok hurrengo urtean berriro animatu gaitezen; beraz, animatzeko eta Olatzera hurreratzeko deialdia luzatzen diegu guztiei”.

Mendexan ere egongo da zertaz gozatu. 19:00retan hasita, bertan ere herri kirol saioa edukiko dute. Elite mailako aizkolariak izango dira menuaren plater nagusia: Hodei Ezpeletak, Goizeder Beltzak, Mikel Agirrek eta Ernesto Ezpeleta Bihurri-k neurtuko dituzte indarrak. Aizkolari gaztetxoen lehia, ostera, 7 urteko Enarak eta 11ko Aratzek osatuko dute. Harri jasotze lanetan Estefi Etxebeste ibiliko da. Iparraldeko jokoak ere egingo dituztela iragarri dute, Carlos Aretxabaletaren eskutik. Amaitzeko, Fuzanken eskutik dantzarako deia luzatu dute antolatzaileek.

EGITARAUAK

MENDEXA
Bihar.
19:00. Herri kirol saioa: elite mailako aizkolariak, aizkolari gaztetxoak, harri jasotzailea eta Iparraldeko jokoak.
Ondoren. Dantzaldia, Fuzanken eskutik.

MUTRIKU (OLATZ)
Bihar.
12:00. Meza, San Isidro ermitan.
17:00. Briska txapelketa.

Etzi.
12:00. Meza, San Isidro ermitan.
12:30. Txistulariak eta trikitilariak.
13:00. Herri kirolak: Olatz Goia vs Olatz Behea.
Ondoren. Inhar eta Xuhare Urruzunoren harri jasotze erakustaldia.
Amaitzean. Errifen zozketa.

Lea Naturbidea berritu dute Lea Ibarran eskualdeko historia eta natura lotzeko

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-04-14 13:42:15

Lea Ibarrako Mankomunitateak Lea Naturbidea berritu du, Lea ibaiaren ibilgua jarraitzen duen bide historikoa, Munitibarretik Lekeitioraino doana, eta Aulesti, Gizaburuaga, Amoroto eta Mendexa zeharkatzen dituena. Aurkezpena Mendexako Marierrotan egin da eta Lea-artibai udalerrietako alkateek hurbildu dira. Egitasmoaren helburua argia zabaldu dute: eskualdeko historia, natura eta ondarea uztartuz etorkizunari begirako espazio bizia sortzea.

Naturbidea ez da ibilbide berria, mendeetan zehar eskualdeko bizitza ekonomiko, sozial eta kulturala egituratu duen ardatza izan baita. Garai batean, baserrietako produktuak, burdinoletako materialak edo arraina eta ardoa garraiatzeko erabiltzen zen bide nagusia izan zen, eta milaka pertsonaren eguneroko jardunaren parte.

Orain, ondare hori berreskuratuz, Lea Naturbideak natura eta historia uztartzen dituen esperientzia eskaintzen du. Ibilbidean zehar ondare industriala, landa-arkitektura tradizionala eta balio handiko paisaiak topa daitezke, baita eskualdeko nortasunaren oinarri den euskararen presentzia bizia ere.

Komunitatea indartzen

Mankomunitatetik azpimarratu dute proiektuak ez dituela soilik espazio fisikoak lotzen, baizik eta komunitatea bera indartzen duela, hizkuntza eta kultura bizirik mantenduz. Izan ere, Lea Naturbidea belaunaldiak konektatzeko eta ingurunea zaintzeko tresna ere izango dela nabarmendu dute.

Berritzeak, gainera, garapen jasangarriaren aldeko apustua dakar.

Helburua da eskualdea indartzea eta tokiko aukera ekonomikoak modu orekatuan aktibatzea, naturarekin eta ondarearekin bat eginez. Horretarako, bidea komunitatearen zerbitzura jarriko da, bertako herritarrek zein bisitariek erabil dezaten.

Tresna berriak

Ibilbidea ezagutarazteko eta erabilera errazteko, webgune propioa sortu da —leanaturbidea.eus—, non ibilbideari buruzko informazio praktikoa, etapek, interesguneek eta herrietako eskaintzak jasotzen diren. Gainera, sare sozialetan ere presentzia izango du, Instagram, Facebook eta TikTok plataformen bidez.

Halaber, seinaleztapen berria eta informazio panelak jarriko dira ibilbidean zehar, erabiltzaileek esperientzia erosoago eta aberasgarriagoa izan dezaten.

Lea Naturbidea, horrela, iraganetik abiatuta etorkizuna eraikitzeko proiektu bihurtzen da, tokiko identitatea sendotuz eta natura, ondarea eta komunitatea lotzen dituen bide bizia izanik.

'Basques in Australia' erakusketa Mendexan egongo da ikusgai

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-03-25 14:54:04

Eskualdeko zenbait herritan egon ondoren, Mendexara heldu da Basques in Australia erakusketa ibiltaria. Euskal Herritik Australiara emigratu zuten pertsonen bizipenak erakusten ditu irudi bitartez, eta hainbat dira argazki bidez jorratzen diren gaiak, istorioak eta bizitzak. 10 panelez osatutako arte erakusketa da, eta pasarte hunkigarri zein interesgarriak izango dituzte ikusleek aurrez aurre.

Sarrera doakoa izango da, eta herritarrek hurrengo egun eta orduetan bertaratu ahal izango dira erakusketara: Domekan [martxoak 29], 11:00etatik 13:30etara egongo da zabalik. Apirilaren 2an eta 3an, aldiz, 17:00etatik 20:00etara. Azken eguna apirilaren 4a izango da, eta 18:30etatik 20:00etara egongo da bertaratzeko aukera. Gainerako egunetan, udaletxean bertaratzea aurrez jakinarazi beharko da, 94-684 21 06 telefono zenbakira deituta.

Bazkari musikatuak batu ditu Lea Ibarreko herritarrak

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-03-23 15:01:59

Lea Ibarreko herritarrek hitzordu “berezia” izan zuten zapatuan [martxoak 21]. Lea Ibarreko Udal Mankomunazgoak antolatuta, musika eta abesti inguruan elkartu ziren. Bazkari herrikoia EinGo taldeak girotu zuen, herritarrak dantza egitera erakarriz eta aparteko giroa sortuz.

Martxoaren 21ean egingo dute Lea Ibarreko kantu bazkaria

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-03-13 11:40:51

Lea Ibarreko herritarrek hitzordu “berezia” izango dute martxoaren 21ean [zapatua], 14:30ean, Epermendi jatetxean, Lea Ibarreko Udal Mankomunazgoak antolatuta. Bazkariko tiketak salgai daude Munitibar, Aulesti, Gizaburuaga, Amoroto eta Mendexako udaletxeetan, martxoaren 16ra [astelehena] arte.

Abestien bueltan batuko dira Lea Ibarreko herritarrak, eta EinGO taldea ere egongo da giroa berotzeko. Menuari dagokionez, hurrengoa izango da: Bakailao entsalada, askotariko frijituak, otarrainxka egosiak, legatza plantxan gulekin, txerri-masailak, tarta eta izozkia, kafea eta txupitoa, eta urteko ardoa, sagardoa eta ura. Antolatzaileek jakinarazi dutenez, bazkariak 40 euro balioko ditu.

Lea Ibarrako sare feminista ehuntzen

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-03-06 11:12:06

Lea Ibarra eskualdeak badu tresna berri bat feminismotik eragiteko: Lea Ibarrako Berdintasun Kontseilu Herritarra. Parte hartzean oinarritutako organo horrek mankomunitateko ordezkariak ez ezik Amorotoko, Aulestiko, Gizaburuagako, Mendexako eta Munitibarko mugimendu feministako zein herriko beste esparruetako eragileak batzen ditu, baita norbanakoak ere.

Nahiz eta herri bakoitzean mugimendu feminista edo feminismoa lantzen duten eragileak egon, orain arte ez zegoen eskualde mailako egitura bateraturik. Beraz, hutsune hori betetzeko sortu da Lea Ibarrako Berdintasun Kontseilu Herritarra.

Prozesuaren xehetasunak. Proiektuaren hazia 2024an erein zuten, eskualde mailako lanketa bateratua proposatu, eta herriak banaka aritu beharrean, indarrak batu zituzten: “Gaur egun kontseiluan gauden bi kideren ideiatik abiarazi zen proiektua, eta Lea Ibarrako Mankomunazgoak Bizkaiko Foru Aldundiko diru laguntza batera aurkeztu zuen proiektua. Aldi berean, Lea Ibarrak bazuen jada berdintasun plan garatu bat, eta bi ildo horiek uztartuz sortu zen kontseilua eratzeko aukera”.

Diru laguntza onartu ondoren, kontseiluak Elhuyarren laguntza izan zuen metodologia eta dinamizazio lanetarako; finean, kontseiluaren sorreran bultzada eman eta eragileei laguntzeko. Bost bilera egin zituzten, horietako bi irekiak, herritarrei eta elkarteei ekarpenak egiteko aukera emanez. Iazko irailerako arautegia adostuta zuten, eta urriaren 3an aurkeztu zuten ofizialki kontseilua Gizaburuagan egindako ekitaldian. “Kontseilua izaera mistokoa da: udal ordezkariak, teknikariak, elkarteetako kideak eta norbanakoak biltzen ditu. Gaur gaurkoz, emakumeak gara denok, baina genero aniztasuna ere bilatzen dugu”, adierazi dute kontseiluko kideek.

Saretzea eta eragitea. Datozen hilabeteetako erronka nagusietako bat eskualde mailako erasoei aurre egiteko protokolo bateratua osatzea izango da. Herri bakoitzak baditu jaietako protokoloak, baina asmoa da urte osoan “aktibo egongo den tresna komun bat” sortzea, arreta eta orientazioa “parametro berdinetan eskaintzeko”. Horretarako, erreferentziazko udal protokoloak aztertzen ari dira, eta egokitzapen bateratua landu nahi dute, herri txikien errealitatera egokituta.

Bestalde, kontseiluaren helburuen artean daude emakumeen parte-hartze soziopolitikoa sustatzea, eskualdeko elkarte eta norbanakoen arteko sareak sortzea, bost udalerrien arteko elkarlana indartzea eta kultura feminista hedatzea.

Lehenengo urratsa barne-saretzea izan da: komunikazio kanal propioak sortu dituzte eta herrietako ekitaldien berri ematen diote bertatik elkarri. Ekimen bateratuak antolatzea da hurrengo pausoa. Jaietarako lelo eta irudi komunarekin, zapiak ateratzea da mahai gainean duten proposamenetako bat.

Gainera, Martxoaren 8a ate joka dagoen honetan, kontseiluak bere nortasun bisuala sortzeko urratsa eman du. Izan ere, kontseiluak izena badauka ere, irudia falta zaioa azpimarratu dute bertako kideek. Horretarako, logo lehiaketa abiatu dute, herritarrek beren proposamenak bidal ditzaten. Lanak apirilaren 10era arte aurkeztu ahalko dira posta elektronikoz, eta baldintzen artean daude, besteak beste, inoiz argitaratu gabekoak izatea eta pertsonako gehienez bi lan aurkeztea. Onartutako formatuen artean daude argazkiak, marrazkiak eta ordenagailuz egindako konposaketak.

Ekimen horren bidez, kontseiluak herritarrak inplikatu nahi ditu bere identitate kolektiboa eraikitzera, eta aldi berean, berdintasunaren aldeko proiektua ikusgarri bihurtu nahi dute.

Herritarrentzako gonbita. Izenak berak adierazten duen bezala, kontseiluak izaera herritarra izatea du helburu. Udal ordezkarien eta teknikarien presentzia garrantzitsua bada ere, “funtsezkotzat” jotzen dute kultur elkarteetako kideek, jai batzordeetakoek, hezkuntza arloko eragileek eta interesa duen edozein herritarrek parte hartzea.

Urtean lau bilera egitea eta bertan helburuak zehaztu eta lehentasunak adostea aurreikusi dute. Parte hartu nahi duenak bere herriko talde feministako kideekin edota berdintasun zinegotziarekin harremanetan jartzea besterik ez dauka.

Beraz, Lea Ibarrako Berdintasun Kontseilu Herritarrak eskualdean “betaurreko moreak” jantzita jardungo duen sare bat ehuntzea du helburu: elkarri lagunduz, koordinatuz eta feminismoa eguneroko jardunean txertatuz.

Nahia Quincoces, Euskal Herriko txapeldun

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-02-09 12:10:04

Nahia Quincoces Altuna izan da Bandres-Karolo Memorialeko protagonista nagusietako bat, zapatuan [otsailak 7] Erronkariko Pirinioetan jokatutako proban Euskal Herriko txapeldun geratu baita mendiko eskian. Mendexako eskiatzaileak lasterketa sendoa eta ausarta osatu zuen, hego haize bortitzak eta elur baldintza aldakorrek nabarmen gogortutako proban.

Uxue Loizu Ascasso eta Uxue Fraile Azpeitia sailkatu ziren bigarren eta hirugarren, hurrenez hurren. Gizonezkoetan, berriz, Asier Labairu Dominguez geratu da txapeldun (2.31.01) eta Jon Ander Aranburu Zabalok (2.33.34) eta Asier Alonso Korkostegi (2.35.07) osatu dute podiuma. Hain zuzen ere, hiru horiek osatu zituzten probaren sailkapen nagusiaren lehenengo postuak.

Bandres-Karolo Memorialak 200 eskiatzaileren parte-hartzea izan du, eta aurten ere, Euskal Herriko Txapelketa hartu du. Ibilbidea Belagoako aterpetxetik abiatu zuten eta Roncaliako El Ferial eski estazioan amaitu, mendiko eskiaren esentzia betean. A ibilbidean, Quincocesek 20 kilometro pasatxo eta 2.000 metro inguruko desnibela gainditu behar izan zituen.

Euskal Herriko Txapelketaren podiuma.Bandres Karolo Memoriala

Emaitza horrekin, mendexarra Euskal Herriko mendiko eskiaren erreferente nagusietako bat dela berretsi da, baldintza gogorretan eta mendiko lasterketa puruetan maila gorena emanez.

Helmugan, pozik azaldu zen Quincoces, bai lortutako txapelagatik, bai egindako lanagatik. Azpimarratu zuen lasterketa “espero baino gogorragoa” izan zela, haizeagatik eta hotzagatik batez ere, baina ibilbidea “ederra zela eta ondo prestatua” egon zela nabarmendu zuen. Gainera, emakumezkoen lehia “oso parekatua” izan dela adierazi zuen; izan ere, lehenengo hiru sailkatuak tarteka elkar aurreratuz ibili ziren, eta horrek proba “bereziki ikusgarria” bihurtu zuen: “Mendiko eskiaren esentzia hau duten lasterketak gero eta gutxiago daude, eta plazer bat da beste urte batez hemen egotea”.

Hain zuzen ere, Bandres-Karolo Memorialeko sailkapen nagusiari dagokionez, bigarren postua eskuratu zuen Quincocesek (03.02.00), Claudia Gutierrez Lueje asturiarraren atzetik (03.01.26). Horrela, mendexarrak bere maila eta erregulartasuna berretsi zituen mendiko eskiko proba tekniko eta zorrotzetan. Hirugarren sailkatuta, Loizuk osatu zuen podiuma (03.07.22).

Antolatzaileen hitzetan, beste behin ere, Bandres-Karolo Memorialak mendiko eskiaren balioak eta tradizioa aldarrikatu ditu, lehiaketa, omenaldia eta kultura uztartuz. Aurtengo edizioan, Bandres-Karolo saria Feliu Izard kataluniarrari eman diote, “kirol horren sustapenean egindako ibilbide luzea aitortzeko”.

Mendexako berbak jasotzen dituen hirugarren liburuxka argitaratu dute

Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza — 2026-01-06 11:09:32

“Mendexako euskara bizia da. Elikatu da hango eta hemengo euskalkiekin, eta mantentzea lortu dugu. Hala ere, lehen erabiltzen ziren hainbat hitz ez dira heldu gaztetxoengana, eta hori berreskuratu nahi dugu”. Hala adierazi du Jone Laka Mendexako Euskara Taldeko kideak herriko euskararen egoera, eta premisa horretatik abiatuta sortu zuten Mendexako berbak eta esakerak egitasmoa. Bide horretan, hirugarren liburuxka argitaratu berri dute Mendexako Udalarekin elkarlanean: Mendexako berbak eta eskaerak (III). Eguraldia, animaliak eta jatekoak.

Argitaratutako liburuxka 20 orrialde ingurukoa da, eta aurreko bien jarraipena da: “Lehenengoa 2024ko Gabonetan argitaratu genuen, eta baserriarekin lotutako hitzen inguruko liburuxka izan zen. Bigarrena, ostera, iaz argitaratu genuen, eta hiru gai landu genituen: pertsonen izenondoak, osasuna eta arropa”.

Herriko ondarea jaso eta gordetzea helburu duen proiektua da, eta abiapuntua Mendexako euskararen bilakaerari lotuta dago. Lakak azaldu duenez, herriko hitz “asko eta asko” ez dira erabiltzen, eta beste asko ezagutu ere ez dira egiten. Gainera, herriko egoera soziolinguistikoa ere kontuan hartu nahi izan dute: “Gazteria asko dago herrian, eta kanpotik etorritakoak ere badaude. Horregatik, ikusten genuen berba horiek berreskuratu egin behar zirela. Erabiltzea edo ez, norberaren esku dago, baina behintzat, jasota egon daitezen nahi izan dugu”.

Argazkia: Mendexako Udala.

Hala, hitzak biltzeko, herritarren parte hartzea funtsezkoa izan dela azpimarratu du: “Udaletxean eta herriko tabernan kaxa batzuk ipini genituen, bertara herritarrek ezagutzen zituzten hitz edo esaerak botatzeko. Gainera, taldeko kideoi hitzak okurritu edo entzun ahala ere jaso ditugu, eta jende nagusiarekin ere hitz egin dugu, bilketa egiteko”. Herritar guztien artean egindako lanari esker argitaratu dituzte orain arteko hiru aleak, eta horretan lanean jarraitzeko asmoa erakutsi du Lakak: “Beste hiru liburuxka egiteko haina hitz ditugula uste dugu. Orain arte bezala, joango gara liburuxkak argitaratzen, eta ondoren, webgune bat sortu eta modu digitalean eskuragarri ipini nahi ditugu. Oraingoz ez diogu amaierarik ikusten”.

Liburuxkei dagokienez, udalaren babesarekin argitaratu dituzte; udalak bere gain hartu du argitalpenaren kostua. Ale berria udaletxean dago eskuragarri, eta aurreko bi aleak ere, bertan edo euskara taldeko kideekin harremanetan jarriz eskuratu daitezke. Udalak, gainera, eskerrak eman nahi izan dizkie euskara taldeari egindako lanagatik: “Mila esker Mendexako Euskara Taldeari. Lan ederra egin duzue, eta emaitza bikaina da! Denon altxorra da hemen bilduta daukaguna”.

2024tik martxan. Lakak azaldu duenez, 2024an sortu zuten Mendexako Euskara Taldea: “Lea-Artibai euskararen arnasgunea zela bagenekien, baina apurka-apurka erabilera gutxitzen zihoala jakin genuen”. Hala, egoerarekin arduratuta, euskararen alde lanean hasteko beharra sumatu zuten: “Egoerari aurre egin nahian hasi ginen lanean. Gaur egun sei kidek osatzen dugu taldea, eta herriko egitasmoak bultzatu eta euskararen erabilera sustatzeko lanean ari gara. Oraingoz, herriko berben inguruko proiektu hau da esku artean daukaguna”. Era berean, gogorarazi du talde irekia dela, eta parte hartu nahi duen edonor gonbidatuta dagoela eurekin harremanetan ipini eta taldeagaz bat egitera.