Zientzia, denentzako eskura
Zientziaren giltzak elkarteak zientzia gizartearen esparru guztietan dagoela aldarrikatzen du hileroko hitzaldi jendetsuetan, eta gaitza den usteagaz apurtuAukeratzen den gaia aukeratzen dela, beti eman ahal zaio ikuspegi zientifikoa. Premisa horretati...
Zientziaren giltzak elkarteak zientzia gizartearen esparru guztietan dagoela aldarrikatzen du hileroko hitzaldi jendetsuetan, eta gaitza den usteagaz apurtu
Aukeratzen den gaia aukeratzen dela, beti eman ahal zaio ikuspegi zientifikoa. Premisa horretatik abiatzen da Zientziaren giltzak elkartea hilero hitzaldiak prestatzean. Eta zientzia dibulgatzeko bokazioz sortutako ekimena galdu ezinezko hitzordua da hamarnaka lagunentzat.Zientziaren kultura gizartean zabaltzeko beharra antzemanda sortu zen Ondarroan Zientziaren giltzak elkartea, 2014. urtean, beste batzuen artean, 2016an zendu zen Jose Mari Argoitiaren ekimenez. Ordutik hona, uda sasoian salbu, Argoitiagaz batera lanean hasi zirenek zein bidean batu zaizkienek, denak zientzian jardun izan dutenak edo lanbide dutenak, hutsik egin barik, hainbat gairen inguruko hitzaldiak proposatu dituzte, baita erantzun ona lortu ere.
«Astelehenetan ematea pentsatu genuen, egunik egokiena zelako hainbat faktorerengatik, baina, hala ere, zalantzan jartzen genuen zein etorriko zen astelehen baten… Eta ezustekoa hartu dugu, ze bataz beste 60 lagun batu dira hitzaldiko. Eta politena da jendea hitzaldien zain egoten dela. Oso publiko fidela da», esan du Edu Zabalak.
Gazte jendea faltan botatzen dute. Horretan egiten dute huts elkarteko kide Mario Feijooren ustez. Nagore Elu taldeko kide gazteenak gehiago dio. «Taldean sartzeko eduki dudan arrazoietako bat izan da gazteak ez dituzula horrelako kontuetan ikusten», adierazi du. Erronkatzat hartzen du Feijook, eta gazteei interesa dakiekeen gaiak eta hizlariak ekartzen ahalegindu behar direla nabarmendu du.
Gai aukera zabala
Gai aldetik ez da dibertsitaterik falta. Era askotako gaiak ikutzen ahalegintzen dira, adibidez, kimika, biologia, osasuna, fisika eta matematikaren inguruko gaiak. Hori bai, onartzen dutenez, osagai soziala daukaten gaiek lortzen dute arrakasta handiena, jendearen interesen isla. Aurrera begira, area osoak jorratzeke dauzkatela diote, eta gai ugari gelditzen zaizkiela lantzeko, batzuk ikusleak eurak proposatuta. Horrez gain, zientziaren dibulgazioa helburu behinena delarik, beste aldagai batzuk ere kontuan hartu behar dituzte. Batetik, gaiak aldatzen eta gaurkotasunagaz lotzen ahalegintzen dira. Eta, bestetik, hizlarien profila zaintzen dute. Izan ere, emakume hizlarien, Ondarroako zientzialarien eta euskararen presentzia bermatzea ere badute helburutzat. Horrenbestez, de- na kontuan hartuta, egitaraua arretaz prestatu beharrean egoten direla esan du Edu Zabalak. Generoaren ikuspegitik egiten den ahalegina datu estatistikoetan oinarrituta dago. «Bitxia da emakume zientzilarien irudirik ez dugula egiten, zientzialarien %70 emakumea denean», adierazi du Nagore Eluk.
Zientzia, ulergarri
Eluk dio zientzia berbak atzera botatzen duela jendea; gaitza dela uste dutela. Eta erraz ulertzeko moduan planteatzen dute hizlarien bidez. Edu Zabala institutuko maisu izandakoak azken urteetako garapenaz dihardu. «Lehen herenak aukeratzen zituen letrekin lotutako ikasketak, eta gainontzekoek, zientzietatik jotzen zuten; baina orain dela hiru urte, joera aldatu egin zen: gaur egun, gehiago dira letretako ikasketak egiten dituztenak, eta gutxiago zientzietatik doazenak». Horren inguruan, Josu Zeberio taldekideak, martxoan hizlari ekarri zuten Marta Macho matematikariaren berbak errepikatuz, zera dio: «Ume batek ez badauka modelo bat jarraitzeko, gaitz dauka haren pausoak jarraitzea. Eta nik uste dut egia dela. Herriarentzako modeloak egon behar dira». Arrazoi horregatik ere bada garrantzitsua antolatzaileen ustez hitzaldiak prestatzea; modeloak egotea, eta, tartean-tartean, Ondarroatik kanpo lan egiten duten zientzialarien lana ezagutzera ematea. Izan ere, nabarmendu dutenez, asko dira Ondarroa- tik kanpo diharduten zientzialari ondarrutarrak, eta haien lana ezezaguna da .
Eboluzioa
Garapena agerikoa izan da. Hitzaldiak Beikozinin izaten dira, baina lehenengokoak ez, harrezkeroko guztiak areto nagusian egin dira, taberna giroan, eta pantaila eta guzti; hitzaldiak Periscopen bitartez jarraitzeko aukera dago, eta, horren eraginez, orain arte 268 ikus-entzule izan dituzte mundu osoan; irudi aldetik ere jauzia eman dutela diote, 11barrik diseinatutako kartelekin; eta bereziki esker oneko sentitzen dira musutruk astelehen iluntzeetan Ondarraraino etortzeko prest egoten diren zientzialariekin, diotenez, zientzialarien izaera borondatetsuaren seinale. Beste alde batetik, entzuleak, zorroztasunez, kritiko agertu dira, zientzialari bai, baina horren komunikatzaile onak ez direnekin. Hizlarien aukeraketa oraindik eta gehiago zaintzera behartzen ditu. «Izan ere, oso komunikatzaile onak egon dira. Beraz, geuk probokatu dugun gauza bat da, eta mantendu egin behar da maila hori».
