Bilatu
Sartu
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Amoroto
      • Aulesti
      • Berriatua
      • Etxebarria
      • Gizaburuaga
      • Ispaster
      • Lekeitio
      • Markina-Xemein
      • Mendexa
      • Munitibar
      • Mutriku
      • Ondarroa
      • Ziortza-Bolibar
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritziak
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • Jolastu geugaz!
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • Emakumeak Lerroburura
    • Adimen A.
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
  • Nor gara
  • Hitzakide
    • izan HITZAKIDE
    • Sartu Hitzakide atalera
  • Publizitatea
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
Sartu
Euskara

Protokoloa, euskararen aurkako oldarraldiari aurre egiteko

Protokoloa oldarraldi judizialari «erantzun irmoa» emateko asmoz garatutako tresna da. Uemak aurrerapauso handitzat hartzen du «modu bateratuan» erantzun ahal izatea

Euskalgintzaren Kontseilua Idurre Eskisabel Euskalgintzaren Kontseiluko idazkari nagusia eta Manex Mantxola koordinatzailea, protokoloaren aurkezpenean. Argazkia: Euskalgintzaren kontseilua
Mikel Reina Barros
Lea-Artibai eta Mutriku
2023/11/30

Euskalgintzaren Kontseiluak Oldarraldiaren aurrean hizkuntza-eskubideak babesteko Protokoloa izeneko dokumentua kaleratu du, «euskararen normalizazio prozesuan atzerapausoak egitera behartzen ari den oldarraldi judizialari erantzun irmoa» emateko asmoz garatutako tresna. Hizkuntza eskubideen aurkako erasoen aurrean antolatu eta saretzeko balioko duena, euskalgintzaren eta hizkuntza eskubideen defentsan sinesten duten askotariko eragileen arteko harremana eta elkarlana hauspotuz. Tokian toki eta batasunetik erantzuteko tresna edonoren esku jarri nahi izan dute.

Gogorarazi dute Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalak bere 2. artikuluan zehazten duela inor ezin dela diskriminatua izan bere hizkuntzarengatik, baina oraindik euskal hiztunen eskubideak ez daudela guztiz bermatuta eguneroko arlo askotan. «Euskara hizkuntza gutxitua da bere herrian, hizkuntza hegemonikoez inguratuta, gaztelania eta frantsesa, eta egoera zaurgarrian dagoena». Horregatik, uste dute «ezinbestekoak» direla erakunde publikoek eman ditzaketen «araudi eta neurri positibo guztiak».

Kasuistika. Funtzionamenduari dagokionez, bi kasutan aktibatu daiteke protokoloa: arau, kontratazio edo deialdi bati hizkuntza eskubideei loturiko helegitea jartzen zaionean, kasuari jarraipena egiteko; eta hizkuntza eskubideen edo euskararen normalizazioaren aurkako sententzia baten berri jasotakoan, erantzuna prestatzeko. Kontseiluak jasoko du kasuaren berri, eta eragileekin batera hurrengo urratsak aztertuko ditu.

IRAKURRI PROTOKOLOA

Sententzien kasuan, eragin eremuaren arabera bi erantzun mota aurreikusi ditu Protokoloak: udal edo tokiko kasuak eta foru erakunde edo administrazio orokorragoetakoak. Lehenengoetan, tokiko euskalgintzak eta eragileek izango dute erantzunaren protagonismoa, eta sustatuko da beraiek egitea harremana alderdi eta sindikatuekin. Alde batetik, bertako euskalgintza udal mailako alderdi desberdinekin harremanetan jarriko da, salaketa bateratu baterako oinarririk baden ikusteko. Erasoa salatzeko prest dauden eragile sozial eta politikoen artean eman beharreko erantzuna adostuko da, adibidez, adierazpen bat, prentsaurrekoa edota elkarretaratzea. Eragileen konpromiso maila desberdinak kontuan hartuta, ez da inor behartuko prest dagoena baino urrunago joatera. Bigarren kasuan, foru erakunde edo administrazio orokorragoetan, sindikatuekin batera erantzun bat adosteko saiakera egingo litzateke: salaketa adierazpena, prentsaurrekoa, elkarretaratzea, mobilizazioa…

Bi kasuetan, Kontseiluaren ardura izango da euskalgintzagaz, alderdi politikoekin eta sindikatuekin harremanetan jartzea, eta beharrezkoa den kasuetan, euskarri eta baliabide desberdinak eskaintzea. Sententzien kasuan, egingarri denean, errekurtso babesa adieraziko lioke erakundeari.

“Noraezean ibili beharrean babestuta sentituko dira erasoren bat jasaten dutenak, eta erasoen aurrean zer egin behar den edota beste batzuek orain arte nola jokatu duten ere jakingo dute”

Beharrezko tresna. Miren Segurola Uemako koordinatzaileak uste du «kezkagarria» dela horrelako protokolo bat sortu behar izana, «euskara ofiziala denetik dozenaka urte pasatu direnean oraindik ere benetako lege oruberik gabe dabiltzalako udalak eta erakunde publikoak». Era berean, sorrera ere «pozgarria eta beharrezkoa» dela nabarmendu du, bestela bakoitzak bere aldetik osatuko beharko lukeelako bidea erantzuna prestatzen eta bideratzen epaitegietan, erakundeetan eta kalean. «Protokoloa azken batean hizkuntza eskubideen urraketei erantzuteko bitartekoa da, eta saretzeko eta ahalduntzeko tresna da erakundeentzat zein herritarrentzat. Zentzu horretan, benetan ederra da ahalegina, eta hori guztia protokolo batean bildu izana». Aurrerapauso handitzat hartzen du Uemak udaletatik eta erakundeetatik modu bateratuan erantzun ahal izatea. «Gainera, hizkuntza eskubideen defentsan aritzen diren eragileen elkarlana bultzatzen du».

Aurrera begira, protokoloak hizkuntza eskubideen «defentsa, saretzea eta antolatzea» ahalbidetuko ditu. Uemako kide diren udalak urte askoan aritu dira epaitegiz epaitegi, aktak euskara hutsean bidaltzeagatik, hizkuntza irizpideengatik, lanpostu publikoei dagozkien hizkuntza eskakizunengatik…. Protokoloak, nolabait, oldarraldiaren eraso eta erantzun guztiak kasuistika zehatzen arabera multzokatzen ditu, eta horiei erantzuteko bitartekoak, moduak eta gainerakoak ere zehazten ditu. Protolokoagaz uste dute herritarrak zein erakundeak «babesgabe» ez sentitzea ekarriko duela. «Noraezean ibili beharrean babestuta sentituko dira erasoren bat jasaten dutenak, eta erasoen aurrean zer egin behar den edota beste batzuek orain arte nola jokatu duten ere jakingo dute. Tresna oso baliagarria izango da aurrerantzean».

Hala ere, «ahalik eta gutxien» erabiltzea espero dute, hori izango litzateke albisterik onena, «euskarak benetan biziberritzeko eta aurrera egiteko beharrezkoa duen lege babesa edota lege-orube sendoa lortu duela esan nahiko baitu horrek».

Lea-Artibai eta Mutrikuko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Azken 3 egunetako irakurrienak

 

 

Asteko albiste garrantzitsuenen buletina jaso nahi?

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Lea-Artibai eta Mutrikuko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-684 44 36
  • lea-artibai@hitza.eus
  • Arretxinaga etorbidea, 1 - 48270 Markina-Xemein
  • Publizitatea
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.