TSJPVk Lekeitioko udako aparkaleku sistemaren zati bat baliogabetu du diskriminazioagatik
Lekeitioko udako aparkaleku sistema polemikaren erdigunean jarri da berriro, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiaren (TSJPV) 2026ko martxoaren 11ko epaiaren ondoren; izan ere, udal ordenantzaren zati bat baliogabetu du, berdintasun printzipioa urratzen duela iritzita.
Ebazpenak arrazoia eman die herrian bigarren etxebizitza duten pertsonei, diskriminazioa salatu baitzuten bertan erroldatuta dauden bizilagunekin alderatuta. Zehazki, epaitegiak adierazi du ez dagoela justifikazio objektiborik Aulestia, Gizaburuaga, Amoroto, Mendexa, Ispaster edo Ea bezalako inguruko udalerrietako herritarrei egoiliarren txartela emateko, eta, aldi berean, Lekeition etxebizitza izan arren beste herri batzuetan erroldatuta daudenak baztertzeko.
Epaiak azpimarratzen du azken horiek “zona berdera” sartzeko erabateko murrizketa jasaten dutela, udalerrian etxebizitza eduki arren, eta horrek diskriminazioa dakarrela. Horregatik, baliogabetu egin ditu aparkalekura sarbide desberdina arautzen duten artikuluak.
Ebazpena une erabakigarrian iritsi da, Udalak dagoeneko 2026ko udako kanpaina martxan jarri baitu, sistema ekainaren 10etik irailaren 13ra indarrean egongo delarik. Kolpe judiziala gorabehera, Udalak baldintzak bere horretan mantentzen ditu: 2026ko urtarrilaren 1a baino lehen Lekeition erroldatuta egotea eta ibilgailua udal erroldan izena emanda edukitzea pegatina eskuratzeko.
Egoera honek 2025ean izandako polemika gehitzen du, orduko araudia ere baliogabetu baitzen forma akatsengatik. Udalak azaldu zuen araudia zuzendu zuela eta sistemaren helburua plazen eskasia kudeatzea zela —1.920 plaza publiko 3.300 ibilgailu baino gehiagorentzat—, baina epaileek gogorarazi dute baliabide urri baten banaketa ezin dela egin printzipio konstituzionalak urratuz.
Udal gobernuak, bere aldetik, epaiaren balorazio orokorrean pozik agertu da eta ez duela helegiterik jarriko baieztatu du. Udal iturriek adierazi dute epaitegiek sistema bere osotasunean ontzat eman dutela, eta “egoiliarren eremuan egoiliarrek bakarrik aparkatu ahal izango dutela” azpimarratu dute. Hala ere, onartu dute 8. artikuluaren baliogabetzea —inguruko herrietako bizilagunei aparkatzeko aukera ematen ziena— albiste txarra dela eskualdearentzat.
Ander Aldazabal Lekeitioko alkateak modu positiboan baloratu du epaia, urte luzez landutako sistema bati babesa ematen diola uste baitu. Hala ere, onartu du desadostasuna duela inguruko herrietako bizilagunei aparkatzeko aukera kentzearekin, baina helburua udako presio handian ordena bermatzea dela azpimarratu du.
Oso bestelakoa da inguruko udalerrietan egindako balorazioa. Amorotoko alkate Asier Arrizabalagak erabakia “oso negatibotzat” jo du, eta ohartarazi du oinarrizko zerbitzuetarako eta eguneroko jardunerako Lekeitioren menpe dauden herri txikiei kalte egiten diela. Ildo beretik, Gizaburuagako alkate Amaia Zabalak neurria “albiste txartzat” jo du, eta udalerrien arteko elkarlan historikoa hausten duela azpimarratu du.
Mendexatik, Maria Jose Uriarte alkatea, ere aldaketa kritikatu du, nabarmenduz euren eguneroko bizitzaren zati handi bat —erosketak, hezkuntza edo osasun zerbitzuak— Lekeition egiten dela; horrenbestez, aparkalekuaren murrizketak oztopo gehigarri bat dakarrela adierazi dute.
Hala ere, udal ordezkariek nabarmendu dute ezinbestekoa dela elkarlanean jarraitzea eta eskualde mailan batasuna mantentzea, guztientzat onuragarriak izango diren irtenbideak bilatzeko.
Polemika gorabehera, Udalak aurreikusitako egutegia mantenduko du eta Turismo Bulegoan txartelak eskatzeko epea irekiko du, eta bitartean mugikortasunaren eta bizikidetzaren inguruko eztabaidak zabalik jarraitzen du etorkizuneko udak begira.
