1936ko urriaren 21eko borrokan, miliziano eta gudariek Oruntzezabal inguruan zeuden Nafar Brigaden aurka burututako ofentsibaren inguruko informazioa biltzen duen panel informatiboa jarri du
Ahaztuen Oroimena elkarteak Egixarren.
Atzo goizean [maiatzak8] jarri zuten panela, baina aurretik, gudari eta milizianoen bidea egiteko aukera egon zen bisita gidatuan. Zulueta, eta Intxaurbitxe inguruetatik Egixarreko soloko hormetara arte joan ziren parte hartzaileak inguru hartan gertatutakoa bertatik bertara ezagutzeko aukera izan zutelarik.

Patxi Ibarzabal Ahaztuen Oroimena elkarteko kidea azalpenak ematen. Argazkia: Ahaztuen Oroimena
Ahaztuen Oroimena elkartekoek jakitera eman dutenez, EAE-ANVko Euzko Indarra, UGTko Mateos, Sasetako metrailadoreek eta Boga-Bogak parte hartu zuten ofentsiban. Borrokaldi horregaz, fronteko posizioak berreskuratzeaz gain, gerra lerroa egonkortzea lortu zuten gudari eta milizianoek.
“Borroka hau, Jose Sagarna Uriarte, Amulategin fusilatu eta biharamunean gertatu zen; borrokaldi honetan, zauritu eta hil zen matxinatuekin bat egin eta fusilaketa honetan zer ikusia izan zuen Arturo Molina komandante militar galiziar ezaguna”.

Egixarren jarri duten panela bistaratzen. Argazkia: Ahaztuen Oroimena
Elkarteak borrokaldi horren inguruan egindako ikerketen arabera, Fulgencio Mateos, Bilboko zinegotzi sozialista zauritu zen Egixarren, Xemeinera jeitsi ondoren Basurtoko ospitalean ebakuntza egin arren hurrengo egunetan hil zen. Bizkaiko milizia sozialisten burua zen.
“Ez dago argi zenbat hildako izan ziren borrokaldi honetan baina hainbat gorpu geratu ziren Egixarre inguruan; horregatik hildakoen lekua bezala ezaguna dute bertakoek”.
Jesus Salaberria egon zen atzo elkartekoekin batera ekitaldian parte hartzen. “Egixarretik ihes egin behar izan zuten. Bere aita zuhaitz batera lotu zuten frentea iristean, udazkenean, eta ihes egin behar izan zuten, Damukortara”.
Elkartekoek azaldu dutenez, Jesus Salaberria 1936ko abenduaren 24an jaio zen, babes hartu zuten lekuan, kortan. “Hildakoen lekuan, baso garbitzen ari zela burnizko gurutze bat aurkitu zuen. Orain, borrokaldi honekin zerikusia izan dezakelakoan, berriztu eta aurkitutako lekuan jarri du gertatuakoaren oroimenean”.