"Euskaraz gauza handiak egin daitezke, eta egiten dira"
Malen Altuna kazetari markina-xemeindarrak beti izan du "argi" komunikazioa zela bere bidea. Irratiaren, telebistaren zein podcastgintzaren bidez, jendearekin "konektatzea" lortu du.
Azken urteetan sare sozialetan arrakasta handia izaten ari den Benetan zabiz? podcasteko aurkezleetako bat da Malen Altuna markina-xemeindarra. Gaur, podcasgintzaz gain, erreportari lanetan ere badabil.
Beti izan al duzu argi komunikazioa dela zure bidea?
Bai, beti izan dut argi kazetaritza ikasi nahi nuela, edo behintzat, komunikazioaren arlotik joan nahi nuela. Podcastgintza, ordea, ez nuen sekula pentsatu; horrela etorri zen, eta nik jaso egin nuen. Gogotsu hartu nuen bide hori.
Irratian ibilitakoa zara.
Bai graduko praktikak, bai masterrekoak irratian egin ditut. Irratian hasi ginen bekadun Aitziber Grados, Oihane Alonso eta ni, eta hiruroi sortu zitzaigun Benetan zabiz? egiteko aukera, Gaztean praktikaldia hasi eta gero, domeketako bi ordu libre geratu zirenean. Programa bat egitera animatuko ginen galdetu ziguten, eta baietz esan genuen.
Nori otu zitzaion Benetan zabiz? podcasta sortzea?
Ez nago ziur programa podcasta izatea proposatu ziguten edo ez, baina uste dut gure ideia izan zela, nahi genuena egiteko bi ordu genituela esan zigutela: ‘egin irrati programa bat, egin nahi duzuena, kontatu nahi duzuena, zuen estilora’… Aitziber eta biok Juergi deitzen zen sekzioa egiten genuen lehenagotik, eta parrandako anekdota eta gauza barregarriak kontatzen genituen. Pixka bat ildo edo esentzia hori mantentze aldera, Benetan zabiz?-en pentsatu genuen. Bi orduko tartea zenez, gonbidatuak ekartzea pentsatu genuen, elkarrizketatu, sekzio ezberdinak egin eta ahalik eta mami gehien ateratzeko.
Ze ildo jarraitu nahi zenuten?
Benetan zabiz entretenimendua eta umorea da, entretenimendutik egiten ditugu elkarrizketak. Hala ere, egia da gauza serioak ere ateratzen ditugula batzuetan, gizartearekin konpromisoa izaten ahalegintzen garelako. Gauzaren batez hitz egin behar dela uste badugu, Palestinaz adibidez, berba egingo dugu. Balio batzuk jarraitzen ahalegintzen gara, baina gure estilora. Azken batean, Benetan zabiz?-en ikusten duzuen bezalakoa naiz, ez dut inolako paperik antzezten.
Nola egituratzen da podcasta?
Hiru pertsonak osatzen dugu: Aitziberrek, Oihanek eta nik. Aitziberrek eta biok, saioa aurkezteaz gain, gidoiak prestatu eta gonbidatuak pentsatzen ditugu; erredaktore, gidoilari, zuzendari eta aurkezle lana da, nolabait. Oihane gure komunitate kudeatzailea da, eta bideoez, audioez, sare sozialez, iruditegiaz… arduratzen da. Beti esaten dugu Benetan zabiz? ez litzakeela ezer izango, sare sozialetan eduki duen zarata guztiagatik ez balitz, eta guzti hori Oihaneri esker da.
Talde lanaren pisua handia da, beraz.
Bai, kamera aurrean zein atzean izugarrizko balioa du. Aitziber eta Oihane nire lagunak dira gaur egun. Hasieratik izan genuen feeling itzela, eta Aitziberrek eta biok sarri esaten dugu harreman txarra izango bagenu, Benetan Zabiz? ez litzatekeela existituko. Hori ezin da disimulatu. Gure laguntasuna gako izan da, eta uste dugu horrek ikusleak enpatia sentitzea ekarri ahal izan duela, eta Oihanerekin, berdin. Oso garrantzitsua da lagunak izatea eta batak bestearentzat onena nahi izatea.
Erreportaria ere bazara, zer ematen dizu alor bakoitzak?
Edozein lan tokatzen zaizula ere, jendearekin konektatu behar izatea da kazetaritzak duen gauza politena niretzat. Elkarrizketa edo saio bat ondo joateko, albiste bat ondo idazteko, jendearekin konektatu eta jendea ulertu egin behar duzu. Pertsona izan behar zara. Hori da niri ematen didan onena, konektatzea.
Aurkezle on bat erreportari on bat izan behar al da?
Ez dakit. Egia da antzeko gauzak kontuan izan behar direla, eta antzeko ezaugarriak eskatzen dituztela lan biek: inprobisazioa, egiten ari zaren hori interesekoa izatea… Uste dut lanbide bietan, pasioa baldin baduzu, egiten duzuna ondo aterako zaizula.
Markina-xemeindarra zara, eta podcastean zure euskalkia erabiltzen duzu.
Benetan zabiz?-en euskalkia erabiltzea naturalki sortu da. Gaztean sartu nintzenean, euskara batua erabili behar nuen galdetu nuen, eta Dida-ren erregistroan, markina-xemeindarrez hitz egiteko esan zidaten, jendearekin gehiago konektatuko nuelako, eta podcastean berdin jarraitu nuen. Telebista beste erregistro bat da: euskara batua eskatzen du, eta horretara moldatzen naiz. Noizbait esan izan didate ni euskara batuan entzutea arraroa dela, eta ulertu dezaket, baina uste dut euskararekin ere jolastu egin behar dela. Markina-xemeindarrez zein euskara batuan hitz egin dezaket. Euskara guztiak politak dira, eta denak behar ditugu.
Ze osagai behar ditu euskarazko saio batek arrakasta izateko?
Ez naiz inor galdera hau erantzuteko, ze, prestatu bagenuen ere, batzuetan Benetan zabiz?-en arrakasta kasualitatea izan dela sentitzen dut. Baina, naturaltasuna esango nuke, baita gauzak euskaraz egiteari garrantzia ematea ere. Euskaraz ere gauza handiak egin daitezke, eta egiten dira, gero eta gehiago.
Ze ekarpen egiten diozue zuek euskal kulturari?
Euskaraz sortzen den edozein produktuk, balio bat sortu eta gizarteari zerbait eman nahi badio, jada bada zerbait. Ez dakit Benetan zabiz?-ek podcastgintzan ateren bat zabaldu duen; hala bada, pozten gara, guri ere ateak zabaldu izan dizkigutelako. Oso positiboa deritzot saio asko egoteari, inork ez dio inori lekua kentzen, eta denontzako lekua dago.
Seigarren denboraldian zaudete. Jendearen erantzuna beti izan al da ona?
Beti, hasieratik. Hasieran ez genekien zergatik. Instagram kontua sortu genuen, Dida eta Gaztearen babesa zuena, eta gure kontu geratu zen. Hasieran, 200 jarraitzaile genituen, baina beti egon gara oso eskertuta. Entzuleak oso aktiboak dira.
Kalean jendearen berotasuna igartzen al duzu?
Herrian beti nabaritu dut, baina Markina-Xemeinen 5.000 pertsona bizi gara, eta denok elkar ezagutzen dugu. Komentarioak jasotzen ditut, eta beti dira oso onak. Herritik kanpo Aitziber eta biok elkarrekin parrandan irteten garenean, barregarria izaten da, ze, bakarrik goazenean errekonozitzen bagaituzte ere, batera bagaude pila bat entzule hurbiltzen zaizkigu. Polita da eurekin hitz egitea, argazkiak ateratzea. Gu oso eskertuta egoten gara beti; saltsan egotea gustatzen zaigu.
Jaietan kazetari gisa ere murgildutakoa zara.
Bai, jaietan erreportari moduan aritzea oso polita da, jaia beste ikuspuntu batetik ikusten duzulako. Jendea ondo pasatzen ikusten duzu, festa giroan, eta zu lanean zaude, baina azkenean, kutsatu egiten zaituzte, eta giro horretan sartzen zara.
Egoera desatseginen bat bizi al izan duzu?
Zortea izan dut, ez zaidalako ezer larririk gertatu. Badakigu erreportari eta neska izateagatik, ia seguru komentario sexistak jasoko ditugula. Gainera, lanean egoera zaurgarri batean zaude. Halere, asko eman didan lana da.
Elkarrizketa kutunenik, berezirik, al duzu?
Hamaika Entzuteko saiorako elkarrizketatu nuen Mikel Zabalzaren izeba, eta negarrez amaitu nuen. Hori izan da egin dudan gogorrena, gehien markatu nauena.
