Bilatu
Sartu
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Herriak
      • Amoroto
      • Aulesti
      • Berriatua
      • Etxebarria
      • Gizaburuaga
      • Ispaster
      • Lekeitio
      • Markina-Xemein
      • Mendexa
      • Munitibar
      • Mutriku
      • Ondarroa
      • Ziortza-Bolibar
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritziak
      • Kronikak
      • Publirreportajeak
  • Agenda
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
    • Hitz eta Pitz
  • Agurrak / Eskelak
    • Zorion agurrak
    • Eskelak
  • Zerbitzu gida
  • Bereziak
    • JAIAK
    • ARGAZKI LEHIAKETA
    • Emakumeak Lerroburura
    • Naturan barrena
    • Euskaldunak Australian
    • Adimen A.
  • Nor gara
  • Publizitatea
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
  • izan HITZAKIDE
  • zozketak
  • eskaintzak
  • hemeroteka
Sartu

Homo ‘narcissus’ inozoa

2023/03/16

Ez dago beste joko transgenerazionalagorik Mario Kart baino. Etxekoek, nagusiek zein gazteek, ezagutuko dute. Auto-lasterketa bat da, non zorizko sari-kutxak har ditzakegun, eta suertatutako oparia beste lasterkarien kontra jaurti (bananak, dortoka-oskolak…). Izan ezazue jokoa buruan, eboluzioa ulertzen lagunduko
digu eta.

Sagardotegiko pisaldiak baino ugariagoak dira honako hau entzundako uneak: gizakia da animalia eboluzionatuena. Abiapuntua ez da txarra. Behintzat, biologiako klaseek animaliak garela argitzeko balio izan dute. Alabaina, superlatiboaren erabilera, eboluzioaz gabiltzanean, ez da zuzena. EHUko ekologiako eskolan, horren arrazoia era ulerkor batean azaltzeko, Erregina Gorriaren Hipotesia (Lewis Carrol idazlearen Alicia a través del espejo eleberritik hartuta) erabiltzen da; hau da, espezieak inguru-baldintzetara etengabe egokitu behar direla deskribatzen du, bere statu quo-a mantentzeko eta, beraz, bizirauteko. Beste era batera esanda, bizidun GUZTIAK sortu zirenetik gaur arte (gutxi gorabehera 3.500 milioi urte) etengabeko Behobia-Donostia batean egon gara eta gaude. Ez ditzagun ahaztu klima aldaketa, gaixotasunak, espezie-arteko lehia… lasterketa horretako galarazpen nagusiak baitira. Laburtuz, uneoro irabazten saiatzen ari garen saria existitzen jarraitzea da.

Norgehiagoka horretan pertsonek tête de la course direla pentsatu izan dute –inozokeria galanta–. Ostera, ustezko urrezko saria beste lasterkariak oztopatzen lortu du; alegia, platanoak errepidean jarri (habitat-suntsipena, baso-gainbehera, baliabide-gainustiapena) eta besteak irristaraziz utzi ditu atzean –spoiler: ez dago dominarik jokoan, eta besteen atzerakadak gurea ere eragiten du!–. Azpimarratzeko premia badu honek ere: azkenaldian «Homo sapiens» artean laguntza-eskuak baino, labanak zenbat-gura.

Adimena izaten da, piramidearen goialdean gaudela esateko, denen ahoa oso-osoan betetzen duena. Bada, adimena Mario Kart partidan egokitu zaigun zorizko sarietariko bat da, baina horrek ez gaitu besteen aurretik kokatzen; izatez, paraleloan eta abiadura berdinean goaz denak eboluzioaren aldapa malkartsuan. Bakoitzak bere autoa du, eta sari-kutxa ezberdinak zabaldu ditu, bideari eusteko. Hala ere, gogoratu lasterketa ez dela oraindik bukatu, eta denok dugula zer galdu. Are gehiago, bizidun askok guk baino ibilbide luzeagoa egin dute eboluzioan; beraz, ez ditzagun gutxietsi, torloju guztiak elkarrekin lan egiten ez badute, erlojua gelditu egingo da eta.

Lea-Artibai eta Mutrikuko albisteak euskaraz, libre eta kalitatez jaso nahi dituzu? Horretarako zure babesa ezinbestekoa dugu. Egin zaitez HITZAkide! Zure ekarpenari esker, euskaratik eginda dagoen tokiko informazio profesionala garatzen eta indartzen lagunduko duzu.

Egin HITZAkide

Azken 3 egunetako irakurrienak

 

 

Bizkaia

Euskal Herria, Bizkaia, Etxebizitza eskubidearen aldeko greba orokorra

Pentsiodunek greba orokorrera eta bozkatzera deitu dute, «lortutako eskubideetan atzera ez egiteko»

Kirola, Nafarroa, Bizkaia

Jagoba Arrasate Osasunara itzuli da

Baso suteen sasoia hasi berri, Bizkaiko Diputazioak ardura eskatu die herritarrei

Euskal Herria, Bizkaia

Emakume bat eta haren adin txikiko semea etxegabetu dituzte Leioan

Kultura, Bizkaia

72 artelan batu dituzte Rafael Ruiz Balerdiren bilakaera artistikoa ezagutarazteko

Kultura, Bizkaia

Bilboko euripean kantari: ‘Arriagaren aterkia’ estreinatuko dute urriaren 17an

Euskal Herria, Bizkaia

Etxanobe «ezustean» harrapatu du Bengoetxearen izendapenak, eta Estebanek ez zuen haren berri

Euskal Herria, Bizkaia

Sestaon etxegabetu zuten emakumea eta haren seme txikia ez dira kalean geldituko larunbatean

Kultura, Bizkaia

Steve McQueenek estimuluak amatatu ditu Guggenheimen, Nina Simoneren eta David Bowieren ahotsak batzeko

Euskal Herria, Bizkaia

EAJk Ibone Bengoetxea proposatu du Bizkaiko ahaldungai nagusi izateko

Bizkaian karabela portugesen ziztadengatik artatutako bainulariak iaz halako zortzi izan dira

Ekonomia, Bizkaia

Jarduerari eutsi arren, Bizkaiko enpresariak kezkatuta daude irabazi tarteak estutu direlako

Ekonomia, Bizkaia

Sindikatuek plataforma bateratu bat aurkeztu dute Bizkaiko metalgintzaren hitzarmena berritzeko

Umeen gastuak elkarrekin ordaintzen dituzten guraso bananduek ezingo dute aitorpen bateraturik egin

Asteko albiste garrantzitsuenen buletina jaso nahi?

Buletina barikuetan bidaltzen da, eta Lea-Artibai eta Mutrikuko asteko berri nagusiak biltzen ditu.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 94-684 44 36
  • lea-artibai@hitza.eus
  • Arretxinaga etorbidea, 1 - 48270 Markina-Xemein
  • Publizitatea
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
  • Pribatutasun politika
  • Cookieak
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Tokiko informazioa profesionaltasunez eta euskaratik, modu librean kontatzea da gure eginkizuna. Horretarako zure ekarpena beharrezkoa da, eta ongi maitatzeko modurik zintzoena da HITZAkide egitea.