Aukera guztiak aztertu ostean, 'Playa de Ondarzabal' zatikatzea erabaki du Lekeioko Udalak
“Bestelako aukera guztiak aztertu ondoren”, joan den eguenean hartu zuten Lekeitioko garapen batzordeak eta tokiko gobernu batzordeak erabakia. 1967. urtean lehenengoz itsasoratu zenetik denbora pasatu da, eta denoi bezalaxe Playa de Ondarzabal-i ere denborak aztarnak utzi dizkio. 2003an musealizatu zenean ezarri zen mantenimendu plangintzak itsasontzia 2-3 urteroko aldikotasunarekin gurdira igo beharko zela, konpontze lanak baloratzeko eta aurrera eramateko. 2013ko neguan, Ondarzabal karrora igotzeko unea zela ikusita, aurrekontu ezberdinak eskatu ziren ontzioletara. Guztiak, karrora igotzea eta konponketak egitea, 200.000 euro inguruko aurrekontuetan mugitu ziren. Diru hori Ondarzabalera zuzentzeko, udalak dituen beste zerbitzuetan murrizketak egin beharko lirateke. “Hau da, beste udal zerbitzu batzuk kolokan jarri gabe (kultura, berdintasuna, ongizate, kirola) aurrekontu horiei heltzea udalarentzat ezinezkoa da, eta ondorioz, bide desberdinak lantzen aritu gara orain arte itsasontzia mantentzen saiatzeko”.
Alde batetik, egoera beretsua duten udal eta instituzioekin batu da Lekeitioko Udala: Bermeo eta Santurtziko udalekin eta Bilboko Itsas Museoagaz. Itsas ondarearen kudeaketa udalek bere gain mantentzearen kostuak oso altuak direla eta horrek itsas ondarearen jarraipena kolokan jartzen zuela ondorioztatu zen, bestelako erakundeek edo babes ekonomikorik ez badago, behintzat.
1967. urtean lehenengoz itsasoratu zenetik denbora pasatu da, eta denoi bezalaxe Playa de Ondarzabal-i ere denborak aztarnak utzi dizkio.
Horregatik, udala finantziazio bide ezberdinen bila hasi zen, eta Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundiko arduradunekin bilerak egin ditu. Erakunde horietako ordezkariekin Ondarzabalen konponketa lanak ordaintzeko elkarlana eskatu zen, udalak ezin baitu 200.000 euroko aurrekontua bakarrik bere gain hartu. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak zein Bizkaiko Foru Aldundiak ezezkoa eman zioten diru laguntzari. “Erantzuna ezezkoa izan zen, itsas ondarearen inguruko plangintzarik ez baitute. Horrela, Ondarzabal itsasontzia ez eze, Bilboko Itsas Museoko Antxustegi itsasontzia ere -–Ondarroako ontzia– deseraiki egingo dituzte. “Aukera hori agortuta, Atabaka elkartearengana jo genuen elkarlan eske, ondarearekiko erakutsitako interesagatik. Ekonomikoki eta teknikoki bideragarria zen proiektu bat aurkeztu ziguten, eta elkarlanean berau zehazten aritu ginen. Baina proiektua aurrera eramateko herritarren babesa ezinbesteko zen”. Horregatik, maiatzaren 31n Atabakak deitu zuen bilera “inflexio puntu garrantzitsu bat” izan zen. Deialdia herritar guztiei egin zieten, proiektuak herrian zuen babesa neurtzeko. Baina bileran bildutakoak ez ziren hamar pertsonara iritsi, udaleko eta elkarteko ordezkariak kontutan izanda. Ikusirik proiektuak ez zuela herritarren babes nahikoarik; Barne hausnarketa baten ostean, Atabaka elkarteak proiektuarekin aurrera ez jarraitzea erabaki zuen.
Proiektu bakar batek ezin ditu udalaren gaur egungo eta etorkizuneko aurrekontuak baldintzatu. Are gutxiago, oinarrizko zerbitzu bat ez denean eta herritargoaren zein udalez gaindiko beste erakundeen babes nahikoarik lortu ez duenean
Egoera horretan egonda, udalak azken aukera bat aztertu du Atabakaren proposamenari jarraituta: Ondarzabal Lekeitiora ekartzea eta lehorrean kokatzea, konponketak egin ahal izateko dirua izan arte. “Plan horren arazo teknikoak eta kostu ekonomikoak oso altuak direla ikusi dugunean, ordea, atzera bota behar izan da ideia hori”. Itsasontzia azken hilabeteetan Ondarroako gurdian egon da, popako bita apurtua baizeukan neguko denborale baten ondorioz. “Otsaileko denboralea etorri behar zenean, udalak kofradiagaz eta Kapitaniagaz hitz egin zuen, eta Ondarzabal karrora igotzea beharrezkotzat jo genuen. Bestela, Ondarzabal portuko itsasontzi guztientzat arriskutsua izan zitekeen, eta ikaragarrizko hondamendi ekonomikoa eragin zezakeen”. Udalak azaldu duenez, hilabete horietan gurdian mantentzeak portuan edukitzearen pareko kostua eduki du: “Udalarentzat ez du gainordainik suposatu”.
Hori guzti hori kontuan izanda, Playa de Ondarzabal itsasontzia zatikatzea daukaten aukera zentzuzkoena dela uste du udalak. Aukera posible guztiak aztertu ditu, eta erakunde ezberdinekin harremanetan jarri da Ondarzabal mantentzeko asmoz. Hala ere, proiektu bakar batek ezin ditu udalaren gaur egungo eta etorkizuneko aurrekontuak baldintzatu. Are gutxiago, oinarrizko zerbitzu bat ez denean eta herritargoaren zein udalez gaindiko beste erakundeen babes nahikoarik lortu ez duenean. “Hala ere, erabilgarri den material guztia, ikus entzunezkoa edo arrantzako materiala, esate baterako, mantendu eta gordeko da udal azpiegituretan”.
