Lekeitio Lagunkoiak herria eraldatzen du auzolanaren eta adinekoen begiradaren bidez
Herriko taldeak espazio publikoak hobetu, bakardadea arindu eta komunitatearen bizitza indartzen du ekimen sozial, kultural eta parte hartzaileen bidez.
Lekeitio herrian bada ia hamar urte daramatzan talde bat herria beste modu batera eraikitzen. Talde hori da Lekeitio Lagunkoia, adinekoen ikuspegitik herri atseginagoak, irisgarriagoak eta inklusiboagoak sortzea helburu duen ekimena. Euskadi Lagunkoia sarearen barruan sortu zen, Eusko Jaurlaritzaren eta Osasunaren Mundu Erakundearen filosofiaren baitan.
Taldearen atzean herriko boluntarioak daude, auzolana, elkarlana eta parte hartzea ardatz hartuta herriko bizi kalitatea hobetzeko lanean. Horien artean daude Julian Arrate eta Kontxi Altzibar, urte hauetan guztietan egindako lanaren lekuko eta bultzatzaile izan diren kideetako bi.
2017an lehen urratsak eman zituenetik, taldeak herriko gabeziak identifikatzeko diagnostiko lanetik ekintza zuzenetara egin du jauzia. Hasieran inkestak, bilerak eta herritarren ekarpenak bildu zituzten, batez ere adinekoen egunerokoan agertzen ziren arazoak aztertzeko: irisgarritasuna, garraioa, atseden guneak, espazio publikoak edo oztopo urbanistikoak.
Begirada horretatik abiatuta, proposamen ugari sortu ziren. Baina kexan geratu beharrean, Lekeitio Lagunkoiak ekitearen aldeko filosofia hartu zuen. Horregatik, udaletxearekin koordinatuta, auzolan ugari antolatzen hasi ziren: parkeak berritu, barandilak margotu, lorategiak txukundu, hormak berreskuratu eta herriko hainbat txoko berrindartu dituzte azken urteotan.
Egindako lanen artean nabarmentzekoak dira Santa Elena ermitaren inguruko berreskuratze lanak, San Andres inguruko espazioen berrikuntza, umeentzako margotze guneak edo txakolinaren historiari lotutako ondarearen balorizazioa. Bereziki esanguratsua izan da Euskadiko egurrezko dolare zaharrenetako baten inguruko lana, herriko memoria historikoa eta kultura ezagutarazteko egindako bisita gidatuekin batera.
Lekeitio Lagunkoiaren ekimenik ezagunenetako bat “taberna lagunkoiak” kanpaina izan da. Herriko tabernetan komunera sartzeko aukera libre uztea izan da helburua, kontsumitu beharrik gabe. Pegatina bidez identifikatutako establezimenduek herritarren egunerokoa errazten dute, batez ere adinekoentzat edo mugikortasun arazoak dituztenentzat.
Taldearen beste ardatz nagusietako bat bakardade ez desiratuaren aurkako lana da. Hilero antolatzen dituzte zinema saioak, zarzuela emanaldiak, solasaldiak eta bestelako kultur ekintzak. Helburua ez da soilik aisialdia eskaintzea; jendea etxetik ateratzea, harremanak sortzea eta komunitatea indartzea ere bada.
Saio horietan dozenaka lagun elkartzen dira hilero, eta askorentzat topagune bihurtu dira. Taldeko kideek azpimarratzen dute pertsona askok bertan aurkitzen dutela konpainia, errutina positibo bat eta sentitzeko espazio segurua.
Elkarlan sareak ere garrantzi handia dauka. Lekeitio Lagunkoiak harreman estua dauka herriko beste talde batzuekin, hala nola denbora bankuarekin edo Lekitto Bedarra taldearekin. Azken horrek Euskadi mailako aitortza jaso zuen “Lagunak egiten ortuan” proiektuagatik, belaunaldi eta kultura desberdinen arteko topagune bihurtuz.
Azken urteetan teknologia berriei lotutako ikastaroak ere antolatzen hasi dira: mugikorraren erabilera, Osakidetzako tramite digitalak, interneteko tresnak edo adimen artifizialaren inguruko saioak. Helburua argia da: adinekoek ere tresna digitalak erabiltzeko autonomia izatea eta arrakala teknologikoa murriztea.
Hala ere, erronka nagusietakoa errelebo generazionala da. Taldeko kideek nabarmendu dute parte hartzea erraza dela eta konpromiso handirik ez duela eskatzen: hilean behin elkartzen dira eta ekintza puntualetan parte hartzea libre da. Horregatik, herritar gehiago animatu nahi dituzte taldearen parte izatera.
Ia hamar urteko ibilbidearen ondoren, Lekeitio Lagunkoiak erakutsi du auzolanetik eta herritarren inplikaziotik abiatuta herri bat eraldatu daitekeela. Egindako lanak kaleetan eta espazio publikoetan ikusten dira, baina taldearen ustez lorpen handiena komunitatea bera sendotzea izan da: jendea konektatzea, parte hartzea sustatzea eta herri biziago eta atseginago bat eraikitzen laguntzea.
Orain, hamargarren urteurrenaren atarian, ekimen berriak prestatzen ari dira, ateak zabalik mantenduz herrian parte hartu nahi duen ororentzat.
