Ainhoa Etxebarria: "Protagonista queerrak dituen euskarazko fikzioa gazteengana iristea lorpen handia da"
Bi estreinaldi garrantzitsu izan ditu ekainean Ainhoa Etxebarria ondarrutarrak: Primeraneko ‘Tamara ta Mara’ eta Telecincoko ‘Ella, maldita alma’. Aktorea bi esperientziez, erronka pertsonalez eta euskaraz produzitzearen garrantziaz aritu da. Hala, betidanik izan duen ametsa azaleratu du: noizbait Sara Montiel aktorearen papera egitea.
Ainhoa Artetxe eta Ainhoa Etxebarria,
'Tamara ta Mara' telesailaren estreinaldianKoldo Olabarri. Gaztetatik dabil antzerki munduan Ainhoa Etxebarria, eta azken hilabeteak «garrantzitsuak» izan dira aktorearentzat. Ekainean bi fikzio estreinatu ditu: Primeran plataformako Tamara ta Mara, euskarazko komedia, eta Ella, maldita alma Espaniar Estatu mailakoa. Telesail bakoitzean antzeztu duen pertsonaiaz jardun da Etxebarria, produkzio bakoitzaren prozesuaz, eta euskaraz fikzioa egiteko beharraz.
Primeran plataformako Tamara ta Mara telesailari helduko diogu aurrena. Lehen aldia da horrelako telesail batean protagonista lanak egin dituzuna?
Orain arte pertsonaia txikiak egin ditut telebistarako, adibidez Goenkale-n edo Kartzela webseriean. Baina, aurten, bi proiektu handi batu zaizkit: Tamara ta Mara-n protagonistetako bat naiz, eta Ella, maldita alma-n ibilbidea daukan pertsonaia interpretatzen dut. Biak ekainean kaleratu dira, eta momentu berezia izan da niretzat.
Zelan iritsi zitzaizun Tamara ta Mara egiteko proposamena?
Ane Rotaetxek eta Larraitz Zuazok proposatu ziguten. Ainhoa Artetxe laguna dut aspalditik. Pabellon 6ko gazte konpainian ezagutu genuen elkar, eta gero, batera bizi izan ginen Bilbon. Hasieran EITBrako udako programa bat egiteko ideia izan zuten, baina ez zen aurrera atera. Gero, EITBren Formatu txikiak, talentu berriak deialdia iritsi zenean, berriro geugaz pentsatu zuten. Gure arteko harremana gustatzen zitzaien, eta fikziozko telesail bat egitea proposatu ziguten. Abiapuntua zein zen esan ziguten, eta Ainhoa Artetxek eta biok ere parte hartu genuen trama bera lantzen.
Zein da Tamara?
Tamara Makusiko izar bat da, baina bere ibilbidea gainbeheran dagoela sentitzen du. Aktore serio gisa egin nahi du bere bidea, eta aukera bat agertzen zaionean edozer egiteko prest dago papera lortzeko. Beraz, casting batera aurkezten da, eta hor egiten du topo Maragaz. Arrakastaren bila dabilen horretan, batzuetan, bere balioak eta etika albo batera uzten ditu. Hala ere, pertsonaia berezia da, ikusleari gustatzeko modukoa.
Zerbait al dauka Tamarak zuretik?
Ez dut uste antz handirik dugunik. Aktore moduan beti ematen diozu zure ukitua pertsonaiari, baina esango nuke ez daukala asko niretik.
Zelan deskribatuko zenuke telesaila?
Komedia zoro bezala dago definituta. Muturreko egoera absurdoak agertzen dira, baina, aldi berean, eguneroko miseriak erakusten ditu. Umorearen bidez barre egiten dio errealitateari, baina muturreraino iristen da. Tamara edo Julia bezalako pertsonaia batzuk oso goian daude, baina beste pertsonaia batzuk oso naturalak dira, eta orekatu egiten dute trama.
Zelakoa da Tamararen eta Mararen arteko harremana?
Lehenengo kapitulutik ikusten da iragan partekatu bat dutela, eta ez dute elkarrekin lan egin nahi. Hala ere, biek nahi dute filmean egon, eta horrek egoera dibertigarriak sortzen ditu, beraien arteko areriotasunagatik.
Zelakoa izan da grabaketa prozesua?
Erronka handia izan da. Azaro amaieran eta abendu hasieran grabatu genuen guztia, hamar egunetan. Kontuan hartu behar da telesailak lau atal dituela, eta bakoitza gutxi gorabehera, 20 minutu ingurukoa dela. Beraz, film bat grabatzea bezala izan da. Denbora oso mugatua genuen, eta denok gure onena eman behar izan dugu: teknikoki dena lehenengoan atera behar zen, eta aktoreok ere lehenengoan egin dugu ia guztia. Hala ere, lan taldeak oso ondo funtzionatu du, oso giro ona egon da, eta oso pozik gaude emaitzagaz.
Lan taldeak oso ondo funtzionatu du, oso giro ona egon da, eta oso pozik gaude emaitzagaz.
Hasi eta amaitu egin den telesaila da?
Ikusle askok gehiago jakin nahi dutela esan digute, batez ere Tamara eta Mararen arteko harremanaz, eta haien bizitzaz. Nire ustez, oso seinale ona da hori. Baina istorioak amaiera dauka.
Zer nabarmenduko zenuke Tamara ta Mara telesailetik?
Etiketa askorik gabeko seriea dela. Pertsonaia queerrak daude, baina trama ez da haien orientazio sexualaren ingurukoa. Horrelako istorioak falta dira euskaraz. Gainera, protagonista queerrak dituen euskarazko fikzioa gazteengana iristea lorpen handia da.
Ekainean Ella, maldita alma ere estreinatu da. Zelakoa izan da esperientzia?
Opari handia izan da. Sei hilabete eman genituen Conilen grabatzen, eta aukera oso ona izan da horrelako ekoizpen handi batean parte hartzea. Txikitatik miresten nituen aktoreekin lan egiteko aukera eduki dut, eta asko ikasi dut. Karina Kolokolchykova, Maxi Iglesias, Martiño Rivas… bezalako aktoreekin lan egitea luxu bat izan da.
Zein da Nagore?
Nagore euskal arrantzalea da, eta Andaluziako herri batean bizi da. Itsasontzi bateko patroia da. Telesailak herriko biztanleen bizitzak gurutzatzen ditu, eta bakoitzaren iragana ekartzen du orainaldira. Gaur egungo gaiak lantzen dira; besteak beste, espekulazioa, arrazakeria edo immigrazioa.
Zelan sentitu zara halako ekoizpen handi batean?
Hasieran, zelako dimentsioa zeukan ikusi nuenean, beldur pixka bat eman zidan. Tamara ta Mara-n etxean bezala geunden, denok elkar ezagutzen genuen. Baina oso eroso sentitu naiz, eta oso gustura egon naiz.
Erronka pertsonala izan da zuretzako?
Bai. Beti pentsatu izan dut ez nindutela inoiz euskaldunaren papera egiteko hartuko, ilehoria naiz eta, kar-kar-kar. Azkenean, ordea, euskalduna izateagatik aukeratu naute. Gainera, zuzendariek nire azentua mantentzearen aldeko apustua egin dute, eta horrek jolasteko askatasun handia eman dit. Gainera, euskaldunok aspaldian beti esan izan dugu, Euskal Herrian telesail edo film asko grabatzen dabiltzala, baina euskaldunik barik. Orain, alderantziz izan da.
Bi ekoizpenak kontuan hartuz, zer eman dizu pertsonaia bakoitzak?
Pertsonaia guztiek ematen dizute zerbait beti. Baina uste dut, batez ere, enpatia lantzen laguntzen dutela, beste pertsonen azalean jartzen zarelako. Batzuetan zure ideiekin bat ez datozen pertsonaiak interpretatu behar dituzu, baina ezin dituzu epaitu; ulertu egin behar dituzu.
Zure ibilbideko zein puntutan zaude?
Momentu onean nago. Proiektuak etortzen ez badira, nik sortzen ditut. Gainera, momentu honetan, Nerea Gartziagaz Baga edo ez ga? Antzezlana prestatzen nabil. Irailean estreinatuko dugu, Uhagonen. Beraz, norbaiti interesatzen bazaio, Ttipia ekoiztetxeagaz harremanetan jarri daiteke.
Pertsonaia guztiek ematen dizute zerbait. Baina uste dut, batez ere, enpatia lantzen laguntzen dutela, beste pertsonen azalean jartzen zarelako.
Eta etorkizunera begira, badaukazu ametsik?
Bai. Beti esaten dut gauza bera: Sara Montiel interpretatzea gustatuko litzaidake. Benetako pertsonaia historiko bat gorpuzteko aukera edukiko banu, bera aukeratuko nuke, zalantza barik.
