San Pedro Egunak tradizioz zipriztindu ditu ospakizunak
Lekeitiok, Berriatuak, Markina-Xemeinek, Ziortza-Bolibarrek, Munitibarrek eta Mutrikuk San Pedro jaiak ospatu dituzte asteburuan eta gaur [ekainak 29].
San Pedro jaietan murgilduta daude egunotan, Lekeition, Berriatuan, Munitibarren, Ziortza-Bolibarko Arta auzoan, Markina-Xemeingo Barinaga auzoan eta Mutrikun. Eta gaur [ekainak 29] San Pedro Eguna izanik, ohitura zaharren topaleku izan dira arrantzaleen zaindariaren inguruko ospakizunak.
Lekeitiok asteburuan hasi zituen ospakizunak, Danok BatELA egunagaz, XII. Salazoi egunagaz, abesbatzen kantuekin eta Lekeitioko 27. Kilin-kalagaz. Gainera, gaur [ekainak 29], tradizioz beteriko eguna izan da. Dei Eittekuekin esnatu da herria eta, ondoren, abesbatzak giroa alaitu du mezan. Ostean, San Pedroren omenezko prozesioa egin da elizatik San Pedroren irudiraino, eta bertan, Kilin-kala egin diote. “Pasaden urtean arrantza ona izan genuen, eta horregatik ez dugu itsasora botako, baina aurtengoa txarto joanez gero, hurrengo urtean, uretara”.
Horren ostean, jaietako unerik politena, esperoena eta tradizionalena heldu da: Kaxarranka. Naia Rojo Ikazuriagagoitia izan da aurten kutxaren gainean egon den dantzaria. Bere lehenego aldia izan da, eta “izugarrizko esperientzia” izan dela aitortu du: “Herrri oso baten harrotasuna sentitu dut kutxaren gainean”.
Berriatuan ere goi-goitik ari dira ospatzen sanpedroak. Eguenean [ekainak 25] Berritxu Sariagaz hasi zuten eguna, Kattalin Arabolara gazte oiartzundarrak irabazi zuen eta bigarren postuan Adei Urbitarte zarauztarra izan zen. Zapatuko [ekainak 27] triatloian 15 gazte parte hartu zuten eta “lasterketa ikusgarria” lehiatu zuten. Ostean, herriko bazkarian 190 lagun inguru batu ziren entsalada eta tortilla lehiaketan jokatu zirenak dastatzeko. Tortilla Kilin Kolon kuadrillak irabazi zuen eta entsalada, aldiz, Kukulumuxu kuadrillak. Bihar [ekainak 30] Umeen parkeagaz amaituko dituzte jaiak eta, momentuz, jaien balorazio “oso ona” da.
Munitibarren ere ospakizunetan murgilduta dabiltza egunotan, herriko jedearetzako jaiak baitira. Balorazio “ona” egin dute: “210 lagun batu ginen zapatuko herri bazkarian”. Gainera, aurtengo pregoilariak LH1 eta LH2ko eskolako ikasleak izan dira. Kirolak ere bere lekua hartu zuen, Rookies Series final handiagaz. Barikuan [ekainak 26] Haritz Egaña zumaiatarra eta Oinatz Agirregomezkorta mutrikuarra izan zire txapelketako irabazlea. “Ikuskizun handia” eman zuen finala izan zen.
Ziortza-Bolibarko Arta auzoan ere “gustura” ibili dira asteburuan. Nahiz eta domekako eguraldiak askorik ez zuen lagundu, giro ederra egon zela adierazi dute antolatzaileek: “Ondo joan dira jaiak, gustura ibili gara. Eguraldiak ez zuen lagundu atzo baina, hala ere, jendea etorri zen eguerdian. Arratsaldeko umeen jolasetan jende gutxiago ibili zen. Horrelako auzo txikietako jaietan eguraldi txarrak asko baldintzatzen du. Hala ere, ondo joan da dena orokorrean”.
Barinaga auzoan ere sanpedroak ospatu dituzte. Eguenean eman zieten hasiera, gaztetxoen pilota partidagaz, txupinagoagaz eta su artifizialagaz. Zapatuan [ekainak 27] zaldi probak, parrillada eta bolo txapelketa egon ziren. Izan ere, domekan umeak izan ziren protagonista Briska txapelketa eta jolasen artean, eta gaur helduen txanda izan da, mezagaz eta jubilatuen bazkariagaz.
Mutrikuko portua krabelin gorriz bete dute San Pedro Egunean, itsasoan hildako arrantzaleak omentzeko. 12:00ak jota hasi da omenaldia Mutrikuko Kofradia Zaharrean, eta Ainhize Azpiazu alkateak hartu du lehen hitza: “Itsasoak ogibidea eman zien, baina kasu batzuetan, itsasoak berak, trukean bizitza kendu zien”. Iraganari begiratu ez ezik, omenaldia “aurretik bizi zirenek egindako bidea aitortzea” ere badela azpimarratu du Azpiazuk: “Gure portua, gure kaleak eta gure herria ulertzeko, ezinbestekoa da itsasoan bizitza utzi dutenak gogoratzea”. Eskerrak ematen amaitu du bere hitzartzea alkateak: “Gaurko emanaldi honek eskerrak emateko balio du. Eskerrak itsasoari aurre egin zioten guztiei; eskerrak etxera bueltatu ez zirenei; eta eskerrak haien zain geratu ziren familiei ere. Isiltasunean eta duintasunez eramandako min horrek ere gure memoria kolektiboa osatzen du”. Hala, memoria bizirik jarraitzeko belaunaldi berriei transmisioa egitearen garrantzia azpimarratu du: “Belaunaldi berriek jakin behar dute herri hau ez dela kasualitatez eraiki: lanaren, ausardiaren, eta tamalez, sakrifizio handiaren gainean eraiki dela”. Gaurko omenaldian, Xabier Basterretxea Esnaola ‘Txordo’ omendu dute, eta omenduaren familiari oroigarria emateaz gain, agurra dantzatu, eta bertsoak eskaini dizkiote. Momentu “hunkigarria” izan da mutrikuarrentzat, eta Basterretxeak memoria transmititzera bidean egindako lana goraipatu dute.
